Adhyaya 104
Indumatī’s Auspicious Dream and the Prophecy of a Viṣṇu-Portioned Son
দত্তাত্ৰেয় মুনিৰ শুভ প্ৰস্থানৰ পাছত ৰজা আয়ু নিজ নগৰলৈ উভতি আহি ইন্দুমতীৰ সমৃদ্ধ গৃহত প্ৰৱেশ কৰে। দত্তাত্ৰেয়ৰ বাক্য-বৰদানৰ দ্বাৰা লাভ কৰা ফল ভক্ষণ কৰি ইন্দুমতী গৰ্ভধাৰণ কৰে। তেতিয়া তাই এক আশ্চৰ্য স্বপ্ন দেখে: শুভ্ৰ বস্ত্ৰধাৰী, চতুৰ্ভুজ, বিষ্ণু-সদৃশ দীপ্তিমান এক দেৱমূৰ্তি শঙ্খ, গদা, চক্ৰ আৰু খড়্গ ধৰি আহে। তেওঁ ইন্দুমতীক বিধিপূৰ্বক স্নান-অভিষেক কৰি অলংকাৰ পৰিধান কৰায়, আৰু তাইৰ হাতত এক পদ্ম থৈ দেৱতা অন্তৰ্ধান হয়। ইন্দুমতী স্বপ্নৰ কথা আয়ুক জনায়। ৰজা নিজৰ আচার্য শৌনকৰ ওচৰলৈ যায়। শৌনকে ক’লে—ই স্বপ্ন দত্তাত্ৰেয়ৰ পূৰ্ব বৰদানৰ লক্ষণ; ইন্দুমতীৰ পুত্ৰ বিষ্ণু-অংশযুক্ত হ’ব, ইন্দ্ৰ/উপেন্দ্ৰ সদৃশ পৰাক্ৰমী, ধৰ্মৰ স্থাপনকাৰী, চন্দ্ৰবংশৰ বৃদ্ধি সাধক, আৰু ধনুৰ্বিদ্যা তথা বেদত পাৰদৰ্শী হ’ব।
Shlokas
Verse 1
कुंजल उवाच । गते तस्मिन्महाभागे दत्तात्रेये महामुनौ । आजगाम महाराज आयुश्च स्वपुरं प्रति
কুঞ্জল ক’লে: সেই মহাভাগ্যৱান মহামুনি দত্তাত্ৰেয় গমন কৰাৰ পাছত মহাৰাজ আয়ু নিজ নগৰলৈ উভতি আহিল।
Verse 2
इंदुमत्या गृहं हृष्टः प्रविवेश श्रियान्वितम् । सर्वकामसमृद्धार्थमिंद्रस्य सदनोपमम्
হৃষ্টচিত্তে তেওঁ ইন্দুমতীৰ গৃহত প্ৰৱেশ কৰিলে, যি শ্ৰী-সম্পদে দীপ্ত আছিল; সকলো কামনা-পূৰণ সমৃদ্ধিৰে পৰিপূৰ্ণ, ইন্দ্ৰৰ সদনৰ সদৃশ।
Verse 3
राज्यं चक्रे स मेधावी यथा स्वर्गे पुरंदरः । स्वर्भानुसुतया सार्द्धमिंदुमत्या द्विजोत्तम
হে দ্বিজোত্তম! সেই মেধাৱী জনে স্বৰ্গত পুৰন্দৰ (ইন্দ্ৰ) যেনেকৈ শাসন কৰে, তেনেকৈ স্বৰ্ভানুৰ কন্যা ইন্দুমতীৰ সৈতে মিলি নিজ ৰাজ্য স্থাপন কৰিলে।
Verse 4
सा च इंदुमती राज्ञी गर्भमाप फलाशनात् । दत्तात्रेयस्य वचनाद्दिव्यतेजः समन्वितम्
আৰু ৰাণী ইন্দুমতীয়ে ফল ভক্ষণ কৰাৰ ফলত গৰ্ভধাৰণ কৰিলে; দত্তাত্ৰেয়ৰ বচনৰ প্ৰভাৱত সেই গৰ্ভ দিৱ্য তেজে সমন্বিত আছিল।
Verse 5
इंदुमत्या महाभाग स्वप्नं दृष्टमनुत्तमम् । रात्रौ दिवान्वितं तात बहुमंगलदायकम्
হে মহাভাগ! ইন্দুমতীয়ে এক অনুত্তম স্বপ্ন দেখিলে—ৰাতিৰ মাজতো দিবালোকৰে পূৰ্ণ, হে প্ৰিয়—যি বহু মঙ্গললক্ষণ দান কৰে।
Verse 6
गृहांतरे विशंतं च पुरुषं सूर्यसन्निभम् । मुक्तामालान्वितं विप्रं श्वेतवस्त्रेणशोभितम्
আৰু (তেওঁ) গৃহৰ অন্তৰ্ভাগত প্ৰৱেশ কৰা এজন পুৰুষ দেখিলে, সূৰ্যসম দীপ্তিমান—মুক্তামালাৰে ভূষিত এক বিপ্ৰ, শুভ্ৰ বস্ত্ৰে শোভিত।
Verse 7
श्वेतपुष्पकृतामाला तस्य कंठे विराजते । सर्वाभरणशोभांगो दिव्यगंधानुलेपनः
তাঁৰ কণ্ঠত শুভ্ৰ পুষ্পৰ কৃত মালা দীপ্তি কৰে; সকলো অলংকাৰৰ শোভাৰে দেহাঙ্গ উজ্জ্বল, আৰু দিৱ্য সুগন্ধি অনুলেপনে অনুলিপ্ত।
Verse 8
चतुर्भुजः शंखपाणिर्गदाचक्रासिधारकः । छत्रेण ध्रियमाणेन चंद्रबिंबानुकारिणा
চতুৰ্ভুজ, হাতে শঙ্খ ধাৰণ কৰা, গদা-চক্ৰ-অসিধাৰী; তেওঁৰ ওপৰত ধৰি ৰখা ছত্ৰটি চন্দ্ৰবিম্বৰ সদৃশ, চাঁদৰ গোলকৰ দৰে দেখা গৈছিল।
Verse 9
शोभमानो महातेजा दिव्याभरणभूषितः । हारकंकणकेयूर नूपुराभ्यां विराजितः
মহাতেজস্বী ৰূপে তেওঁ শোভিত, দিব্য অলংকাৰৰে ভূষিত; হাৰ, কঙ্কণ, কেয়ূৰ আৰু নূপুৰে উজ্জ্বল হৈ উঠিছিল।
Verse 10
चंद्रबिंबानुकाराभ्यां कुंडलाभ्यां विराजितः । एवंविधो महाप्राज्ञो नरः कश्चित्समागतः
চন্দ্ৰবিম্বৰ সদৃশ জোড়া কুণ্ডলেৰে তেওঁ শোভিত; এইধৰণৰ ৰূপধাৰী, মহাপ্ৰাজ্ঞ এক পুৰুষ তাত উপস্থিত হ’ল।
Verse 11
इंदुमतीं समाहूय स्नापिता पयसा तदा । शंखेन क्षीरपूर्णेन शशिवर्णेन भामिनी
তেতিয়া ইন্দুমতীক আহ্বান কৰি, চন্দ্ৰবৰ্ণা সেই ভামিনীক দুধেৰে স্নান কৰোৱা হ’ল; দুধেৰে পূৰ্ণ শঙ্খেৰে, যি চাঁদৰ দৰে শুভ্ৰ।
Verse 12
रत्नकांचनबद्धेन संपूर्णेन पुनः पुनः । श्वेतं नागं सुरूपं च सहस्रशिरसं वरम्
পুনঃ পুনঃ ৰত্ন আৰু সোণেৰে বাঁধা অলংকাৰৰে সম্পূৰ্ণৰূপে সজোৱা হ’ল—সেই শুভ্ৰ, সুৰুপ, সহস্ৰশিৰা উত্তম নাগক সন্মান জনাই।
Verse 13
महामणियुतं दीप्तं धामज्वालासमाकुलम् । क्षिप्तं तेन मुखप्रांते दत्तं मुक्ताफलं पुनः
মহামণিৰে বিভূষিত, অতি দীপ্ত, ধামৰ জ্বালাৰে আৱৃত—তেওঁ তাক মুখৰ প্ৰান্তলৈ নিক্ষেপ কৰিলে, আৰু পুনৰায় মুক্তাফল (মোতি-ফল) দান কৰিলে।
Verse 14
कंठे तस्याः स देवेश इंदुमत्या महायशाः । पद्मं हस्ते ततो दत्वा स्वस्थानं प्रति जग्मिवान्
তাৰ পাছত দেৱেশ্বৰ, মহাযশস্বী, ইন্দুমতীৰ কণ্ঠত তাক স্থাপন কৰিলে; আৰু তাইৰ হাতত পদ্ম দি, নিজ ধামলৈ গমন কৰিলে।
Verse 15
एवंविधं महास्वप्नं तया दृष्टं सुतोत्तमम् । समाचष्ट महाभागा आयुं भूमिपतीश्वरम्
এনেধৰণৰ মহাস্বপ্ন দেখি, সেই মহাভাগ্যা নাৰীয়ে নিজৰ সুতশ্ৰেষ্ঠ—পৃথিৱীৰ অধিপতি আয়ুক—সমগ্ৰ কথা বিস্তাৰে ক’লে।
Verse 16
समाकर्ण्य महाराजश्चिंतयामास वै पुनः । समाहूय गुरुं पश्चात्कथितं स्वप्नमुत्तमम्
এই কথা শুনি মহাৰাজে পুনৰ চিন্তা কৰিলে। তাৰ পাছত গুৰুক আহ্বান কৰি, সেই উত্তম স্বপ্ন ক’লে।
Verse 17
शौनकं सुमहाभागं सर्वज्ञं ज्ञानिनां वरम् । राजोवाच । अद्य रात्रौ महाभाग मम पत्न्या द्विजोत्तम
সুমহাভাগ্যবান, সৰ্বজ্ঞ, জ্ঞানীসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ শৌনকক সম্বোধন কৰি ৰজাই ক’লে: “আজি ৰাতি, মহাভাগ, হে দ্বিজোত্তম, মোৰ পত্নীয়ে…।”
Verse 18
विप्रो गेहं विशन्दृष्टः किमिदं स्वप्नकारणम् । शौनक उवाच । वरो दत्तस्तु ते पूर्वं दत्तात्रेयेण धीमता
ব্ৰাহ্মণৰ ঘৰখন এইদৰে অদ্ভুতভাৱে পৰিবৰ্তিত দেখি তেওঁ ভাবিলে—“এই স্বপ্নসদৃশ দৃশ্যৰ কাৰণ কি?” শৌনকে ক’লে—“পূৰ্বতে বুদ্ধিমান দত্তাত্ৰেয়ই তোমাক এক বৰ দান কৰিছিল।”
Verse 19
आदिष्टं च फलं राज्ञां सुगुणं सुतहेतवे । तत्फलं किं कृतं राजन्कस्मै त्वया निवेदितम्
আৰু ৰজাসকলৰ বাবে নিৰ্দেশিত সেই উত্তম ফল—যোগ্য পুত্ৰ লাভৰ হেতু—হে ৰাজন, সেই ফল তুমি কি কৰিলে? কাক তুমি সেই ফল নিবেদন কৰিলে?
Verse 20
सुभार्यायै मया दत्तमिति राज्ञोदितं वचः । श्रुत्वोवाच महाप्राज्ञः शौनको द्विजसत्तमः
ৰজাৰ এই বাক্য—“মই সেইটো মোৰ সুভাৰ্য্যাই দিছোঁ”—শুনি, মহাপ্ৰাজ্ঞ শৌনক, দ্বিজসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ, ক’লে।
Verse 21
दत्तात्रेयप्रसादेन तव गेहे सुतोत्तमः । वैष्णवांशेन संयुक्तो भविष्यति न संशयः
দত্তাত্ৰেয়ৰ কৃপাৰে তোমাৰ ঘৰত এক উত্তম পুত্ৰ জন্মিব, যি বিষ্ণুৰ অংশেৰে সংযুক্ত হ’ব; ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।
Verse 22
स्वप्नस्य कारणं राजन्नेतत्ते कथितं मया । इंद्रोपेंद्र समः पुत्रो दिव्यवीर्यो भविष्यति
হে ৰাজন, স্বপ্নৰ কাৰণ মই তোমাক ক’লোঁ। তোমাৰ পুত্ৰ ইন্দ্ৰ আৰু উপেন্দ্ৰৰ সমান হ’ব, আৰু দিব্য বীৰ্য্যসম্পন্ন হ’ব।
Verse 23
पुत्रस्ते सर्वधर्मात्मा सोमवंशस्य वर्द्धनः । धनुर्वेदे च वेदे च सगुणोसौ भविष्यति
তোমাৰ পুত্ৰ সকলো ধৰ্মত ধৰ্মাত্মা হ’ব, সোমবংশৰ বৃদ্ধি আৰু প্ৰবৰ্ধক; ধনুৰ্বেদ আৰু বেদতেও সগুণ আৰু নিপুণ হ’ব।
Verse 24
एवमुक्त्वा स राजानं शौनको गतवान्गृहम् । हर्षेण महताविष्टो राजाभूत्प्रियया सह
এইদৰে ৰজাক কৈ শৌনকে নিজৰ গৃহলৈ গ’ল। ৰজা প্ৰিয়াসহ মহা হৰ্ষেৰে পৰিপূৰ্ণ হ’ল।
Verse 104
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे चतुरधिकशततमोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী পদ্মপুৰাণৰ ভূমিখণ্ডত—ৱেনোপাখ্যান, গুৰুতীৰ্থ-মাহাত্ম্য আৰু চ্যৱন-চৰিত্ৰৰ অন্তৰ্গত—একশ চতুৰ্থ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।