Shloka 40

Yama’s Journey to Brahmaloka

Ekadashi–Dvadashi Mahatmya in the Rukmangada Cycle

Devanagari script

वेदाश्रयं जगद्बीजं सर्वेषां प्रपितामहम् । स्वभवं भूतनिलयमोंकाराख्यमकल्मषम् ॥ ४० ॥

Transliteration

vedāśrayaṃ jagadbījaṃ sarveṣāṃ prapitāmaham | svabhavaṃ bhūtanilayamoṃkārākhyamakalmaṣam || 40 ||

Translation

তেওঁ বেদৰ আশ্ৰয়, জগতৰ বীজ আৰু সকলোৰে প্ৰপিতামহ। স্বয়ম্ভূ, সকলো ভূতৰ নিলয়—‘ওঁকাৰ’ নামে প্ৰসিদ্ধ, নিৰ্মল আৰু নিষ্কলুষ।

Word by Word

• वेद-आश्रयम्: the refuge/support of the Vedas
• वेद-आश्रयम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: वेद (प्रातिपदिक) + आश्रय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वेदानाम् आश्रयः)

• जगत्-बीजम्: the seed of the world
• जगत्-बीजम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: जगत् (प्रातिपदिक) + बीज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (जगतः बीजम्)

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंस, षष्ठी-विभक्ति (genitive), बहुवचन

• प्रपितामहम्: the great-grandfather/prime ancestor
• प्रपितामहम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्र + पितामह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• स्व-भवम्: self-existent
• स्व-भवम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + भव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (स्वयम् भवः)

• भूत-निलयम्: the abode of beings
• भूत-निलयम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: भूत (प्रातिपदिक) + निलय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (भूतानां निलयः)

• ओंकार-आख्यम्: named ‘Oṃkāra’
• ओंकार-आख्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: ओंकार (प्रातिपदिक) + आख्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (ओंकार इति आख्यं यस्य/ओंकार-नामक)

• अ-कल्मषम्: stainless, sinless
• अ-कल्मषम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अ (नञ्-प्रत्यय) + कल्मष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; नञ्-समासार्थ (निर्दोष)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Omkara
• Vedas

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It identifies the Supreme as the Vedic foundation and the cosmic seed, revealing Oṃkāra as His pure, self-existent designation—meditation on which leads the mind toward liberation.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By presenting Oṃkāra as the stainless name-form of the Supreme, it supports devotional remembrance and mantra-oriented worship where the devotee anchors the heart in the Vedic source of all beings.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

The verse points to mantra-principles central to Śikṣā (phonetics) and Chandas (meter): correct articulation and contemplative use of Oṃ as the foundational sacred syllable in Vedic recitation and worship.