পাপমুক্ত হৈ ৰজা ৰুক্মাঙ্গদ মোহিনীৰ সৈতে বায়ুবেগী অশ্বত আৰূঢ় হৈ আকাশমাৰ্গে বন, নদী, জনপদ, দুৰ্গ আৰু সমৃদ্ধ দেশ পৰিদৰ্শন কৰি ক্ষণমাত্ৰে বামদেৱৰ আশ্ৰম দৰ্শন কৰে। তাৰ পাছত তেওঁ বৈদীশালৈ গৈ পুনৰ ৰাজাধিকার স্থাপন কৰে। তাতে পুত্ৰ ধৰ্মাঙ্গদ মিত্ৰৰাজসকলৰ মাজত পিতৃসাক্ষাতে আগবঢ়াৰ ঔচিত্য আৰু পুণ্য বিষয়ে বিতৰ্ক কৰে; অনৌচিত্যৰ সতৰ্কবাণী শুনিও বহু ৰজাৰ সৈতে আগবঢ়ি দণ্ডৱৎ প্ৰণাম কৰে, আৰু ৰুক্মাঙ্গদ স্নেহে তাক উঠাই আলিঙ্গন কৰে। তাৰ পাছত পিতা ৰাজধৰ্ম পৰীক্ষা স্বৰূপে প্ৰশ্নমালা কৰে—প্ৰজাৰক্ষা, ধৰ্মসঙ্গত কৰ, ব্ৰাহ্মণপোষণ, মৃদু বাক্য, গোৰক্ষা আৰু চাণ্ডাল গৃহলৈকে দয়া, ন্যায়বিচাৰ, মাপ-তোলৰ নিয়ম, অতিবসুলী বর্জন, জুৱা-মদ্য ত্যাগ; আৰু নিদ্ৰাক অধৰ্মৰ মূল বুলি নিন্দা কৰে। ধৰ্মাঙ্গদ পুনঃপুনঃ প্ৰণাম কৰি কয় যে পিতৃআজ্ঞাপালনেই পুত্ৰৰ পৰম ধৰ্ম আৰু দেবতা। শেষত মোহিনীৰ সৌন্দৰ্যত বিস্মিত হৈ সি মায়া সন্দেহ কৰে আৰু ৰাজগৃহৰ উপযুক্তা বুলি প্ৰশংসা কৰে।
Verse 1
वसिष्ठ उवाच । विमोच्य पातकाद्राजा गृहगोधां हसन्निव । उवाच मोहिनीं हृष्टः शीघ्रमारुह्यतां हयः ॥ १ ॥
বসিষ্ঠে ক’লে—ৰাজাক পাপৰ পৰা মুক্ত কৰি তেওঁ যেন গৃহগোধাটোক দেখি হাঁহিলে; তাৰ পাছত হৃষ্ট হৈ মোহিনীলৈ ক’লে—“শীঘ্ৰে অশ্বত আৰোহণ কৰা।” ॥১॥
Verse 2
योजनायुतगामी च क्षणात्कृष्णहयो यथा । तदाकर्ण्य वचो राज्ञो मोहिनी मदलालसा ॥ २ ॥
ক্ষণতে দহ হাজাৰ যোজন অতিক্ৰম কৰিব পৰা কৃষ্ণবৰ্ণ অশ্বৰ দৰে (বেগ আছিল)। ৰজাৰ বাক্য শুনি মদময় আনন্দৰ লালসাৰে মোহিনী (উদ্দীপ্ত হ’ল)। ॥২॥
Verse 3
आरुरोह समं भर्त्रा तं हयं वातवेगिनम् । उवाच च वचो भूपं भर्तारं चारुहासिनी ॥ ३ ॥
চাৰুহাসিনী সেই নাৰী স্বামীৰ সৈতে বায়ুবেগী অশ্বত আৰোহণ কৰিলে; তাৰ পাছত ৰজা—নিজ স্বামীক—মধুৰ বাক্য ক’লে ॥৩॥
Verse 4
प्रचोदयेममर्वाणं स्वपुराय महीपते । पुत्रवक्त्रं स्पृहा द्रष्टुं लंपटा तव वर्तते ॥ ४ ॥
হে মহীপতি, এই দ্ৰুতগামী অশ্বক তোমাৰ নিজ নগৰলৈ প্ৰেৰণা দিয়া। পুত্ৰৰ মুখ দৰ্শনৰ বাবে তোমাৰ ভিতৰত তীব্ৰ, আসক্ত স্পৃহা জাগিছে ॥৪॥
Verse 5
तवाधीना नृपश्रेष्ठ गम्यतां यत्र ते मनः । मोहिन्या वचनं श्रुत्वा तप्रस्थे नगरं प्रति ॥ ५ ॥
হে নৃপশ্ৰেষ্ঠ! মই আপোনাৰ অধীন—আপোনাৰ মন য’লৈ ইচ্ছা কৰে ত’লৈ গমন কৰক। মোহিনীৰ বাক্য শুনি তেওঁ পাছত নগৰৰ ফালে যাত্ৰা কৰিলে।
Verse 6
पश्यमानः सुसंहृष्टः पादपान्पर्वतान्नदीः । वनानि सुविचित्राणि मृगान्बहुविधानपि ॥ ६ ॥
তেওঁ অতি আনন্দিত হৈ গছ-গছনি, পৰ্বত, নদী, অতি বিচিত্ৰ বন আৰু নানাবিধ মৃগো দেখিবলৈ ধৰিলে।
Verse 7
ग्रामान्दुर्गांस्तथा देशान्नगराणि शुभानि च । सरांसि च विचित्राणि भूभागान्सुमनोहरान् ॥ ७ ॥
তেওঁ গাঁও, দুৰ্গ, দেশ আৰু শুভ নগৰ, লগতে বিচিত্ৰ সৰোবৰ আৰু অতি মনোমোহক ভূভাগ দেখিলে।
Verse 8
अचिरेणाश्रमं दृष्ट्वा वामदेवस्य भूपते । आकाशस्थो महीपालो नमस्कृत्य त्वरान्वितः ॥ ८ ॥
হে ভূপতে! অচিৰেই আকাশত অৱস্থিত মহীপালে বামদেৱৰ আশ্ৰম দেখিলে; প্ৰণাম কৰি ত্বৰিতভাৱে আগবাঢ়িল।
Verse 9
पुनरेव ययौ राजा वायुवेगेन वाजिना । पश्यमानो बहून्देशान्धनधान्यसमन्वितान् ॥ ९ ॥
তাৰ পিছত ৰজাই পুনৰ বায়ুৰ বেগৰ দৰে দৌৰা ঘোঁৰাত উঠি গ’ল, ধন-ধান্যৰে সমৃদ্ধ বহু দেশ দেখি গৈ।
Verse 10
आससाद पुरं राजा वैदिशं स्ववशं च तत् । तमायांतं नृपं श्रुत्वा चारैर्द्धर्मांगदः सुतः ॥ १० ॥
ৰাজাই বৈদীশা নগৰত উপস্থিত হৈ তাক নিজৰ অধীনলৈ আনিলে। চৰৰ পৰা ৰজাৰ আগমনৰ সংবাদ শুনি ধৰ্মাঙ্গদৰ পুত্ৰও প্ৰত্যুত্তৰৰ বাবে উদ্যত হ’ল।
Verse 11
पितरं हर्षसंयुक्तो भूपालान्वाक्यमब्रवीत् । एषा प्रकारशमायाति उदीची दिङ् नृपोत्तमाः ॥ ११ ॥
পিতাৰ সন্মুখত হর্ষে ভৰপূৰ হৈ সি ৰজাসকলক ক’লে— “হে নৃপোত্তমসকল, এইদৰে উদীচী অৰ্থাৎ উত্তৰ দিশ প্ৰাপ্ত হয়।”
Verse 12
मत्पितुर्वाजिनाक्रांता तत्तेजः परिरंजिता । तस्माद्गच्छामहे सर्वे संमुखं ह्यवनीपतेः ॥ १२ ॥
মোৰ পিতাৰ ঘোঁৰাৰ খুৰেৰে পদদলিত আৰু তাৰ তেজেৰে ৰঞ্জিত এই ভূমি; সেয়ে আমি সকলোৱে অৱনীপতি ৰজাৰ সন্মুখলৈ গৈ উপস্থিত হ’ম।
Verse 13
पितुरागतमात्रस्य संमुखं न सुतो व्रजेत् । स याति नरकं घोरं यावदिंद्राश्चतुर्द्दशा ॥ १३ ॥
পিতা মাত্ৰ আহি পোৱা সময়ত পুত্ৰে সিধাকৈ সন্মুখলৈ নাযাব। যিয়ে তেনে কৰে, সি চতুৰ্দশ ইন্দ্ৰৰ কাললৈকে ভয়ংকৰ নৰকত পতিত হয়।
Verse 14
संमुखं व्रजमानस्य पुत्रस्य पितरं प्रति । पदे पदे यज्ञफलं प्रोचुः पौराणिका द्विजाः ॥ १४ ॥
পিতাক সাক্ষাৎ কৰিবলৈ আগবঢ়া পুত্ৰৰ বিষয়ে পুৰাণজ্ঞ দ্বিজসকলে ক’লে— তাৰ প্ৰতিটো পদক্ষেপতে যজ্ঞসম পুণ্যফল লাভ হয়।
Verse 15
उत्तिष्ठध्वं व्रजाम्येष भवद्भिः परिवारितः । अभिवादयितुं प्रेम्णा एष मे देवदेवता ॥ १५ ॥
উঠা! তোমালোকৰ পৰিবেষ্টনত মই এতিয়া গৈ আছোঁ; প্ৰেমেৰে প্ৰণাম কৰিবলৈ—এয়াই মোৰ দেৱদেৱ, পৰম প্ৰভু।
Verse 16
तथोत्युक्तैस्तुतैः सर्वैर्भूमिपालैर्नृपात्मजः । जगाम संमुखं पद्भ्यां क्रोशमात्रं पितुस्तदा ॥ १६ ॥
এইদৰে সকলো ভূমিকপালৰ দ্বাৰা সম্বোধিত আৰু স্তুত হৈ, ৰাজপুত্ৰে তেতিয়া পিতাক সন্মুখত পাবলৈ পায়ে হেঁটি প্ৰায় এক ক্ৰোশ আগবাঢ়িল।
Verse 17
ततो राजसहस्रेण मूर्तिमानिव मन्मथः । स गत्वा दूरमध्वानमाससादनृपं पथि ॥ १७ ॥
তাৰ পিছত সহস্ৰ ৰজাৰ সৈতে—যেন মূৰ্তিমান মন্মথ—দূৰ পথ অতিক্ৰম কৰি পথতে ৰজাক লগ পালে।
Verse 18
संप्राप्य पितरं स्त्रेहाज्जगाम धरणीं तदा । शिरसा राजभिः सार्द्धं प्रणाममकरोत्तदा ॥ १८ ॥
পিতাক পাই স্নেহে অভিভূত হৈ সি তেতিয়া মাটিত লুটি পৰিল; ৰজাসকলৰ সৈতে মূৰ নোৱাই প্ৰণাম কৰিলে।
Verse 19
प्रेम्णा समागतं प्रक्ष्य तं पतन्तं नृपैः सह । अवरुह्य हयाद्राजा समुत्थाप्य सुतं विभो ॥ १९ ॥
তাক প্ৰেমেৰে আগবাঢ়ি আহি পাছত ৰজাসকলৰ সৈতে লুটি পৰি প্ৰণাম কৰা দেখি, ৰজাই ঘোঁৰাৰ পৰা নামি, হে প্ৰভু, পুত্ৰক উঠাই থিয় কৰালে।
Verse 20
भुजाभ्यां साधु पीनाभ्यां पर्यष्वंजत भूपतिः । मूर्ध्नि चैवमुपाघ्राय उवाच तनयं तदा ॥ २० ॥
সুদৃঢ় আৰু পুষ্ট বাহুৰে ৰজাই পুত্ৰক স্নেহে আলিঙ্গন কৰিলে; তাৰ পাছত তাৰ মূৰ শুঁকি মমতাৰে ক’লে।
Verse 21
कच्चित्पासि प्रजाः सर्वाः कच्चिद्दण्डयसे रिपून् । न्यायागतेन वित्तेन कोशं पुत्र बिभर्षि च ॥ २१ ॥
তুমি কি সকলো প্ৰজাক ৰক্ষা কৰিছা? তুমি কি শত্রুক দণ্ড দিছা? আৰু পুত্ৰ, ন্যায়সঙ্গত ধনেৰে কি ৰাজকোষ ধৰি ৰাখিছা?
Verse 22
कच्चिद्विप्रेष्वत्यधिका वृत्तिर्दत्तानपायिनी । कच्चित्ते कांतशीलत्वं कच्चिद्वक्ताः न निष्ठुरम् ॥ २२ ॥
ব্ৰাহ্মণসকলৰ বাবে তুমি দিয়া জীৱিকা কি প্ৰচুৰ আৰু অবিচ্ছিন্ন? তোমাৰ স্বভাৱ কি মধুৰ, আৰু তোমাৰ বাক্য কেতিয়াও কঠোৰ নহয়নে?
Verse 23
कच्चिद्गावो न दुह्यन्ते पुत्र चांडलवेश्मानि । कच्चिद्वचनकर्तारस्तनयाश्च पितुः सदा ॥ २३ ॥
পুত্ৰ, গাইবোৰ কি নিৰ্বিঘ্নে দোহন হয়, আৰু চাণ্ডালসকলৰ ঘৰো কি যথাযথভাৱে দেখাশোনা কৰা হয়? লগতে পুত্ৰসকল কি সদায় পিতাৰ বাক্য পালন কৰে?
Verse 24
कच्चिद्वधूः श्वश्रूवाक्ये वर्तते भर्तरि क्वचित् । कच्चिद्विवादान्विप्रेस्तु समं नेक्षस आत्मज ॥ २४ ॥
বোৱাৰী কি শাহুৰীৰ উপদেশমতে চলে আৰু স্বামীৰ প্ৰতি নিষ্ঠাৱান থাকে? আৰু পুত্ৰ, ব্ৰাহ্মণসকলৰ বিবাদ তুমি কি সমদৃষ্টিৰে চোৱা?
Verse 25
कच्चिद्गावो न रुध्यंते विषये विविधैस्तृणैः । तुलामानानि सर्वाणि ह्यन्नादीनां सदेक्षसे ॥ २५ ॥
তোমাৰ ৰাজ্যত গাভীসকলক কি আবদ্ধ কৰি ৰখা নহয়, আৰু নানাবিধ তৃণ সহজে পায়? লগতে অন্নাদি সকলো বস্তুৰ ওজন‑মাপ কি তুমি যথাযথভাৱে তদাৰক কৰ?
Verse 26
कुटुंबिनं करैः पुत्र नात्यर्थमभिदूयसे । कच्चिन्न द्यूतपानादि वर्तते विषये तव ॥ २६ ॥
পুত্ৰ, তুমি কি গৃহস্থ কুটুম্বীক কৰৰ দ্বাৰা অতিশয় কষ্ট দিয়া নহয়? আৰু কোৱা—তোমাৰ ৰাজ্যত জুৱা, মদ্যপান আদি কি চলি নাথাকে?
Verse 27
कच्चिद्भिन्नरसैर्लोका भिन्नवाक्यैः पुरे तव । न दानैर्जीर्णवस्त्रैश्च नोपजीवंति मानवाः ॥ २७ ॥
তোমাৰ নগৰত নানাৰুচি আৰু নানাভাষাৰ লোকেও কি দান আৰু জীৰ্ণ বস্ত্ৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি জীৱন চলাবলগীয়া নহয়?
Verse 28
कच्चिदृष्ट्वा स्वयं पुत्र हस्त्यश्वं परिरक्षसि । कच्चिच्च मातरः सर्वा ह्यविशेषेण पश्यसि ॥ २८ ॥
পুত্ৰ, তুমি কি নিজে চাই হাতী‑ঘোঁড়াৰ ৰক্ষা কৰ? আৰু সকলো মাতৃক কি কোনো ভেদ নকৰি সমভাবে চোৱা‑চিতা কৰ?
Verse 29
कच्चिन्न वासरे विष्णोर्नरा भुंजंति पुत्रक । शशिनि क्षीणतां प्राप्ते कच्चिच्छ्राद्धपरो नरः ॥ २९ ॥
পুত্ৰক, বিষ্ণুৰ পবিত্ৰ দিনত লোকসকলে কি আহাৰ নকৰি ব্ৰত পালন কৰে? আৰু চন্দ্ৰ ক্ষীণ হ’লে (কৃষ্ণপক্ষে) মানুহ কি শ্ৰাদ্ধ‑কৰ্মত ভক্তিভাৱে তৎপৰ থাকে?
Verse 30
कच्चिच्चापररात्रेषु सदा निद्रां विमुंचसि । निद्रा मूलमधर्मस्य निद्रा पापविवर्द्धिनी ॥ ३० ॥
তুমি কি ৰাতিৰ শেষ প্ৰহৰত সদায় নিদ্ৰা ত্যাগ কৰা? নিদ্ৰাই অধৰ্মৰ মূল, নিদ্ৰাই পাপ বৃদ্ধি কৰে।
Verse 31
निद्रा दारिद्यजननी निद्रा श्रेयोविनाशिनी । नहि निद्रान्वितो राजा चिरं शास्ति वसुंधराम् ॥ ३१ ॥
নিদ্ৰা দাৰিদ্ৰ্যৰ জননী; নিদ্ৰা শ্ৰেয় আৰু সমৃদ্ধি নাশ কৰে। নিদ্ৰাৱশ ৰজা দীৰ্ঘকাল পৃথিৱী শাসন নকৰে।
Verse 32
पुंश्चलीव सदा भर्तुर्लोकद्वयविनाशिनी । एवमुच्चरमाणं तं तनयो वाक्यमब्रवीत् ॥ ३२ ॥
সেয়া যেন পুংশ্চলী নাৰীৰ দৰে—সদায় স্বামীৰ বিনাশকাৰী, দুয়ো লোকৰ ধ্বংসকাৰিণী। তেওঁ এইদৰে কওঁতেই পুত্ৰে কথা ক’লে।
Verse 33
धर्मांगदो महीपालं प्रणम्य च पुनः पुनः । सर्वमेतत्कृतं तात पुनः कर्तास्मि ते वचः ॥ ३३ ॥
ধৰ্মাঙ্গদে মহীপালক পুনঃ পুনঃ প্ৰণাম কৰি ক’লে—পিতা, এই সকলো সম্পন্ন হৈছে; তথাপি মই পুনৰ আপোনাৰ আজ্ঞা পালন কৰিম।
Verse 34
पितुर्वचनकर्तारः पुत्रा धन्या जगत्त्रये । किं ततः पातकं राजन्यो न कुर्यात्पितुर्वचः ॥ ३४ ॥
পিতাৰ বচন পালন কৰা পুত্ৰ ত্ৰিলোকত ধন্য। তেন্তে, হে ৰাজন, পিতৃআজ্ঞাৰ বিপৰীত নকৰাত ক’ত পাপ?
Verse 35
पितृवाक्यमनादृत्य व्रजेत्स्नातुं त्रिमार्गगाम् । न तत्तीर्थफलं भुंक्ते यो न कुर्यात्पितुर्वचः ॥ ३५ ॥
যি পিতাৰ বাক্য অমান্য কৰি ত্ৰিমাৰ্গ-সংগম তীৰ্থত স্নান কৰিবলৈ যায়, সি পিতৃবচন পালন নকৰিলে সেই তীৰ্থৰ ফল ভোগ নকৰে।
Verse 36
त्वदधीनं शरीरं मे त्वदधीनं हि जीवितम् । त्वदधीनो हि मे धर्मस्त्वं च मे दैवतं परम् ॥ ३६ ॥
মোৰ দেহ তোমাৰ অধীন, মোৰ জীৱনো তোমাৰেই অধীন। মোৰ ধৰ্মো তোমাৰ অধীন; তুমিয়েই মোৰ পৰম দেৱতা।
Verse 37
त्रैलोक्यस्यापि दानेन न शुद्ध्येत ऋणात्सुतः । किं पुनर्देहवित्ताभ्यां केशदानादिभिर्विभो ॥ ३७ ॥
তিনিও লোকৰ সম্পদ দান কৰিলেও ঋণত জন্মা পুত্ৰ শুদ্ধ নহয়; তেন্তে হে বিভো, দেহ-ধনৰ দান—কেশদান আদি—দিয়ে কিমান শুদ্ধি হ’ব?
Verse 38
एवं ब्रुवाणं तनयं बहुभूपालसंवृतम् । रुक्मांगदः परिष्वज्य पुनराह सुतं वचः । सत्यमेतत्त्वया पुत्र व्याहृतं धर्मवेदिना ॥ ३८ ॥
বহু ৰজাই ঘেৰি থকা পুত্ৰে এইদৰে কোৱা শুনি ৰুক্মাঙ্গদে তাক আলিঙ্গন কৰি পুনৰ ক’লে—“পুত্ৰ, তুমি যি কৈছা সেয়া সত্য; ই ধৰ্মজ্ঞানীৰ উচ্চাৰণ।”
Verse 39
पितुरभ्यधिकं किंचिद्दैवतं न सुतस्य हि । देवाः पराङ्मुखास्तस्य पितरं योऽवमन्यते ॥ ३९ ॥
পুত্ৰৰ বাবে পিতাতকৈ উচ্চ কোনো দেৱতা নাই। যি পিতাক অৱমাননা কৰে, দেৱতাসকলেও তাৰ পৰা মুখ ঘূৰাই লয়।
Verse 40
सोऽहं मूर्ध्नात्वया पुत्र धृतस्तत्क्षितिरक्षणात् । जित्वा द्वीपवतीं पृथ्वीं बहुभूपालसंवृताम् ॥ ४० ॥
সেয়ে, পুত্ৰ, পৃথিৱীৰ ৰক্ষাৰ্থে তুমি মোক তোমাৰ মূৰ্ধাত ধাৰণ কৰিছিলা। বহু ৰজাই ঘেৰাও কৰা এই দ্বীপময়ী পৃথিৱী জয় কৰি তুমি মোক এইদৰে ধাৰণ কৰিলে।
Verse 41
एतत्सौख्यं परं लोके एतत्स्वर्गपदं ध्रुवम् । पितुरभ्यधिकः पुत्रो यद्भवेत्क्षितिमंडले ॥ ४१ ॥
এইয়েই লোকত পৰম সুখ; এইয়েই ধ্ৰুৱ স্বৰ্গপদ—যেতিয়া পৃথিৱীমণ্ডলত পিতাক অতিক্ৰম কৰা পুত্ৰ জন্মে।
Verse 42
सोऽहं पुत्र कृतार्थस्तु कृतः सद्गुणवर्त्मना । त्वया साधयता भूपान्यथा हरिदिनं शुभम् ॥ ४२ ॥
পুত্ৰ, মই কৃতাৰ্থ হ’লোঁ—তোমাৰ সদ্গুণৰ পথেই মোক সফল কৰিলে। তুমি ৰজাসকলকো সাৰ্থক কৰিলে আৰু হৰিৰ পবিত্ৰ দিনৰ শুভ আচৰণো স্থাপন কৰিলে।
Verse 43
तत्पितुर्वचनं श्रुत्वा पुत्रो धर्मांगदोऽब्रवीत् । क्क गतस्तु भवांस्तात निवेश्य मयि संपदः ॥ ४३ ॥
পিতাৰ বাক্য শুনি পুত্ৰ ধৰ্মাংগদে ক’লে—“তাত, সকলো সম্পদ মোক সঁপাই দি আপুনি ক’লৈ গৈ আছে?”
Verse 44
कस्मिन्स्थाने त्वियं प्राप्ता सूर्यायुतसमप्रभा । मन्ये निर्वेदमापन्न इमां सृष्ट्वा प्रजापतिः ॥ ४४ ॥
হে দহ হাজাৰ সূৰ্যৰ সমান দীপ্তিমান, তুমি কোন স্থানলৈ আহিলা? মোৰ মনে হয়, এই সৃষ্টি ৰচনা কৰি প্ৰজাপতি নিৰ্বেদত পতিত হৈছে।
Verse 45
नैतद्रूपा महीपालनारी त्रैलोक्यमध्यतः । मन्ये भूधरजातेयमथवा सागरोद्भवा ॥ ४५ ॥
ত্ৰিলোকৰ মাজত মোৰ মতে কোনো ৰজাৰ ৰাণীৰ এনে ৰূপ নাই। মই ভাবোঁ, ই পৰ্বতজাত—নচেৎ সাগৰৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা।
Verse 46
माया वा मयदैत्यस्य प्रमदारूपसंस्थिता । अहो सुनिपुणो धाता येनेयं निर्मिता विभो । बालाग्रशतभागो हि व्यलीको नोपपद्यते ॥ ४६ ॥
ই হয়তো ময় দানৱৰ মায়া, যি নাৰীৰূপে অৱস্থিত। আহা, হে প্ৰভু! ধাতা কিমান নিপুণ, যিয়ে একে নিৰ্মাণ কৰিলে—চুলিৰ অগ্ৰভাগৰ শতভাগৰ এক ভাগো ত্ৰুটি নাই।
Verse 47
इयं हि योग्या कनकावदाता गृहाय तुभ्यं जगतीपतीश । एवं विधा मे जननी यदि स्यात्कोऽन्योऽस्ति मत्तः सुकृती मनुष्यः ॥ ४७ ॥
হে জগত্পতি ঈশ! এই নাৰী সঁচাকৈ আপোনাৰ গৃহৰ যোগ্যা—সোণৰ দৰে উজ্জ্বল আৰু দীপ্তিময়। যদি এনে নাৰী মোৰ জননী হয়, তেন্তে মোৰতকৈ অধিক সুকৃতী মানুহ আৰু কোন?
Verse 48
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे मोहिनीचरिते पितापुत्रसंवादो नाम पञ्चदशोऽध्यायः ॥ १५ ॥
এইদৰে শ্ৰী বৃহন্নাৰদীয় পুৰাণৰ উত্তৰভাগত মোহিনীচৰিতত “পিতা-পুত্ৰ সংবাদ” নামৰ পঞ্চদশ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।
It functions as a compact rāja-dharma manual: welfare of all varṇas and communities, lawful taxation, economic integrity (weights/measures), restraint from vices, and devotion (Hari’s day). In Purāṇic framing, the king’s personal discipline is inseparable from the realm’s dharma and prosperity.
It advances pitṛ-bhakti as a core dharma: honoring and obeying the father is treated as spiritually prior to optional religious acts, even pilgrimage fruits, thereby binding social order, gratitude (ṛṇa), and mokṣa-oriented virtue into one hierarchy.