Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

अर्जुन-कर्ण-सङ्ग्रामः

Arjuna–Karna Engagement in the Cattle-Raid Aftermath

आनुकूल्येन कार्याणामन्तरं संविधीयते । भारं हि रथकारस्य न व्यवस्यन्ति पण्डिता:,देश और कालकी अनुकूलता होनेसे ही कार्योका फल सिद्ध होता है। विद्वान्‌ पुरुष रथ बनानेवाले (सूत) की बातपर ही सारा भार डालकर स्वयं देश-कालका विचार किये बिना युद्ध आदिका निश्चय नहीं करते-

ānukūlyena kāryāṇām antaraṃ saṃvidhīyate | bhāraṃ hi rathakārasya na vyavasyanti paṇḍitāḥ |

কৃপ ক’লে—অনুকূল পৰিস্থিতিতেই কাৰ্যৰ সত্য ফল সিদ্ধ হয়। জ্ঞানীসকলে যুদ্ধ আদি বিষয়ে সিদ্ধান্ত লওঁতে সকলো ভাৰ কেৱল সাৰথিৰ কথাত নথৈ; তেওঁলোকে নিজেই সময় আৰু ভূমিৰ অৱস্থা বিচাৰ কৰি স্থিৰ কৰে।

आनुकूल्येनby/through favorableness, suitability
आनुकूल्येन:
Karana
TypeNoun
Rootआनुकूल्य
FormNeuter, Instrumental, Singular
कार्याणाम्of actions/undertakings
कार्याणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकार्य
FormNeuter, Genitive, Plural
अन्तरम्interval, opportunity, proper occasion
अन्तरम्:
Karma
TypeNoun
Rootअन्तर
FormNeuter, Accusative, Singular
संविधीयतेis arranged/settled, is determined
संविधीयते:
TypeVerb
Rootसम् + विधा
FormPresent, Indicative, Passive, Third, Singular
भारम्burden, responsibility
भारम्:
Karma
TypeNoun
Rootभार
FormMasculine, Accusative, Singular
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
रथकारस्यof the chariot-maker
रथकारस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरथकार
FormMasculine, Genitive, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
व्यवस्यन्तिthey decide, they resolve
व्यवस्यन्ति:
TypeVerb
Rootवि + अव + सि
FormPresent, Indicative, Parasmaipada, Third, Plural
पण्डिताःlearned men, wise people
पण्डिताः:
Karta
TypeNoun
Rootपण्डित
FormMasculine, Nominative, Plural

कृप उवाच

K
Kṛpa
R
rathakāra (chariot-maker/charioteer)