Shloka 44

Dhaumya’s Counsel on Incognito Conduct in a Royal Household (राजवसतौ आचरण-निति)

Devanagari script

अम्लानोबलवाउछूरश्छायेवानुगत: सदा । सत्यवादी मृदुर्दान्त: स राजवसतिं वसेत्‌,जो उत्साहसम्पन्न, बुद्धि-बलसे युक्त, शूरवीर, सत्यवादी, कोमलस्वभाव और जितेन्द्रिय होकर सदा छायाकी भाँति राजाका अनुसरण करता है, वही राजदरबारमें टिक सकता है

Transliteration

amlāno balavān utsāhaś chāyevā anugataḥ sadā | satyavādī mṛdur dāntaḥ sa rājavasatiṁ vaset ||

Translation

ধৌম্য ক’লে—যি কেতিয়াও নিৰুৎসাহ নহয়, বলবান আৰু উদ্যোগী, বীৰ; ছাঁৰ দৰে সদায় ৰজাক অনুসৰণ কৰে; বাক্যত সত্যবাদী, আচৰণত মৃদু আৰু ইন্দ্ৰিয়সংযমী—সেইজনেই ৰাজসভাত স্থিৰ থাকিব পাৰে।

Word by Word

amlaḥvigorous, not languid

anubalaḥpossessing (supporting) strength

vāand/also (or)

ucchūraḥenergetic, spirited

chāyāshadow

ivalike, as

anugataḥhaving followed, attendant

sadāalways

satyavādītruth-speaking

mṛduḥgentle, mild

dāntaḥself-controlled, restrained

saḥhe, that person

rāja-vasatimroyal residence/court

vasetshould dwell/stay

Speaker

धौग्य उवाच

Characters & Entities

Dhaumya

king

royal court (rājavasati)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes