Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

Uttara’s Resolve and Draupadī’s Identification of Bṛhannadā as Charioteer (विराट पर्व, अध्याय ३४)

मनसकश्षाप्यभिप्रेतं यथेष्टं भुवि दुर्लभम्‌ । तत्‌ ते5हं सम्प्रदास्यामि सर्वमर्हति नो भवान्‌,“इस पृथ्वीपर दुर्लभ जो और भी प्रिय तथा मनोवांछित पदार्थ होगा, वह भी मैं आपको दूँगा। आप तो हमारा सब कुछ पानेके अधिकारी हैं

manasakṣāpy abhipretaṃ yatheṣṭaṃ bhuvi durlabham | tat te 'haṃ sampradāsyāmi sarvam arhati no bhavān ||

“এই পৃথিৱীত যি কিবা দুৰ্লভ, হৃদয়ৰ প্ৰিয় আৰু মনোবাঞ্ছিত—আপুনি যি ইচ্ছা কৰিব—সেয়া সকলো মই আপোনাক দিম। আমাৰ সকলো পোৱাৰ যোগ্য আপুনিয়েই।”

मनसःof the mind
मनसः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमनस्
FormNeuter, Genitive, Singular
कश्चित्any (something/someone)
कश्चित्:
Karta
TypePronoun
Rootकश्चित्
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अभिप्रेतम्desired, intended
अभिप्रेतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअभिप्रेत
FormNeuter, Nominative, Singular
यथाas/according to
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
इष्टम्liked, wished-for
इष्टम्:
Karma
TypeAdjective
Rootइष्ट
FormNeuter, Nominative, Singular
भुविon earth
भुवि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभू
FormFeminine, Locative, Singular
दुर्लभम्hard to obtain, rare
दुर्लभम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदुर्लभ
FormNeuter, Nominative, Singular
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormDative, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormNominative, Singular
सम्प्रदास्यामिI shall give (fully/bestow)
सम्प्रदास्यामि:
TypeVerb
Rootसम्-प्र-दा
FormSimple Future (Luṭ), First, Singular, Parasmaipada
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Singular
अर्हतिis worthy/deserves
अर्हति:
TypeVerb
Rootअर्ह्
FormPresent (Laṭ), Third, Singular, Parasmaipada
नःof us/our
नः:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Plural
भवान्you (honorific)
भवान्:
Karta
TypePronoun
Rootभवत्
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana

Educational Q&A

The verse highlights dharmic generosity and honor: one should recognize worthiness and respond with wholehearted giving, even of what is rare, when gratitude and duty call for it.

In Vaiśampāyana’s narration, a speaker offers an exceptionally generous promise—granting even rare, dearly desired things—affirming that the addressed person is entitled to receive everything from them.