Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

Droṇācārya’s Assessment of the Pāṇḍavas: Nīti, Kāla, and Intelligence (विराटपर्व, अध्याय २६)

अथवा विषमं प्राप्प विनष्टा: शाश्वती: समा: । तस्मान्मानसमपव्यग्रं कृत्वा त्वं कुरुनन्दन । कुरु कार्य महोत्साहं मन्यसे यन्नराधिप,“अथवा वे किसी विषम परिस्थितिमें पड़कर सदाके लिये नष्ट हो गये हों। अतः कुरुनन्दन! मनुजेश्वर! आप अपने चित्तको स्वस्थ करके जो ठीक समझमें आवे, वह कार्य पूर्ण उत्साहके साथ करें"

athavā viṣamaṃ prāpya vinaṣṭāḥ śāśvatīḥ samāḥ | tasmān mānasam apavyagraṃ kṛtvā tvaṃ kurunandana | kuru kāryaṃ mahotsāhaṃ manyase yan narādhipa ||

নচেৎ তেওঁলোকে কোনো ভয়ংকৰ বিপদত পৰি, বহু দীঘল বছৰ পাৰ হৈ যোৱাৰ পিছত চিৰদিনৰ বাবে বিনষ্ট হৈ গৈছে। সেয়ে, হে কুৰুনন্দন, হে নৰাধিপ, মন স্থিৰ কৰি তুমি যি সঠিক বুলি ভাবা, সেই কাৰ্য মহোৎসাহে সম্পন্ন কৰা।

अथवाor else
अथवा:
TypeIndeclinable
Rootअथवा
विषमम्uneven/difficult (situation)
विषमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविषम
FormNeuter, Accusative, Singular
प्राप्यhaving reached/encountered
प्राप्य:
TypeVerb
Rootप्र + आप्
FormGerund (त्वा/ल्यप्), Parasmaipada/General, Non-finite
विनष्टाःdestroyed/perished
विनष्टाः:
Karta
TypeVerb
Rootवि + नश्
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Nominative, Plural
शाश्वतीःeverlasting/perpetual
शाश्वतीः:
TypeAdjective
Rootशाश्वत
FormFeminine, Nominative, Plural
समाःyears
समाः:
Karta
TypeNoun
Rootसम
FormFeminine, Nominative, Plural
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
TypeIndeclinable
Rootतद्
FormAblative, Singular, Neuter
मानसम्mind
मानसम्:
Karma
TypeNoun
Rootमानस
FormNeuter, Accusative, Singular
अपव्यग्रम्unagitated/undistracted
अपव्यग्रम्:
TypeAdjective
Rootअपव्यग्र
FormNeuter, Accusative, Singular
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
TypeVerb
Rootकृ
FormGerund (क्त्वा), Parasmaipada/General, Non-finite
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Nominative, Singular
कुरु-नन्दनO delight of the Kurus
कुरु-नन्दन:
TypeNoun
Rootकुरु + नन्दन
FormMasculine, Vocative, Singular
कुरुdo; perform
कुरु:
TypeVerb
Rootकृ
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
कार्यम्the task/duty
कार्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootकार्य
FormNeuter, Accusative, Singular
महा-उत्साहम्great enthusiasm
महा-उत्साहम्:
TypeNoun
Rootमहा + उत्साह
FormMasculine, Accusative, Singular
मन्यसेyou think/consider
मन्यसे:
TypeVerb
Rootमन्
FormPresent, Second, Singular, Atmanepada
यत्what/that which
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Accusative, Singular
नर-अधिपO king (lord of men)
नर-अधिप:
TypeNoun
Rootनर + अधिप
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
K
Kurunandana (a Kuru prince)
N
Narādhipa (the king addressed)