Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

द्रौपदी-भीमसेनसंवादः

Draupadī–Bhīmasena Dialogue on Suffering, Kāla, and Daiva

यस्य सम रथघोषेण समकम्पत मेदिनी । सपर्वतवना भीम सहस्थावरजड्मा,भीमसेन! जिसके रथकी घर्घराहटसे पर्वत, वन और चराचर प्राणियोंसहित सम्पूर्ण पृथ्वी काँप उठती थी, जिस महान्‌ भाग्यशाली पुत्रके उत्पन्न होनेपर माता कुन्तीका सारा शोक नष्ट हो गया था, वही तुम्हारा छोटा भाई अर्जुन आज अपनी दुरवस्थाके कारण मुझे शोकमग्न किये देता है

yasya sama-ratha-ghoṣeṇa sama-kampata medinī | sa-parvata-vanā bhīma saha-sthāvara-jaṅgamā || bhīmasena! yasya mahā-bhāgyavataḥ putrasya utpattau mātāḥ kuntyāḥ sarvaḥ śoko naṣṭaḥ | sa eva tava kaniyān bhrātā arjunaḥ adya sva-duravasthayā māṃ śoka-magnaṃ karoti ||

বৈশম্পায়নে ক’লে—হে ভীমসেন! যাৰ ৰথঘোষত পৰ্বত-অৰণ্যসহ স্থাৱৰ-জংগম সকলো জীৱ লৈ এই পৃথিৱী কঁপি উঠিছিল; যাৰ মহাভাগ্যবান জন্মত মাতৃ কুন্তীৰ সকলো শোক নাশ হৈছিল—সেই তোমাৰ অনুজ অৰ্জুনে আজি নিজৰ দুৰৱস্থাৰ বাবে মোক শোকমগ্ন কৰি তুলিছে।

यस्यwhose
यस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
समmighty/strong (as: with a mighty ...)
सम:
Karana
TypeAdjective
Rootसम
FormMasculine/Neuter, Instrumental (as adverbial qualifier), Singular
रथघोषेणby the chariot-roar
रथघोषेण:
Karana
TypeNoun
Rootरथघोष
FormMasculine, Instrumental, Singular
समकम्पतtrembled/shook
समकम्पत:
TypeVerb
Rootकम्प्
FormImperfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
मेदिनीthe earth
मेदिनी:
Karta
TypeNoun
Rootमेदिनी
FormFeminine, Nominative, Singular
that/he
:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
पर्वतवनाःmountains and forests
पर्वतवनाः:
Karta
TypeNoun
Rootपर्वतवन
FormMasculine, Nominative, Plural
भीमाःterrible/mighty
भीमाः:
Visheshana
TypeAdjective
Rootभीम
FormMasculine, Nominative, Plural
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह
स्थावरजङ्गमाःimmobile and mobile beings
स्थावरजङ्गमाः:
Karta
TypeNoun
Rootस्थावरजङ्गम
FormMasculine, Nominative, Plural
भीमसेनO Bhimasena
भीमसेन:
Sambodhana
TypeNoun (proper name)
Rootभीमसेन
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bhīma (Bhīmasena)
A
Arjuna
K
Kuntī
E
Earth (Medinī)
C
Chariot (Ratha)
M
Mountains (Parvata)
F
Forests (Vana)
S
Sthāvara (immobile beings)
J
Jaṅgama (moving beings)