Previous Verse
Next Verse

Shloka 159

Tīrtha-yātrā: Phalaśruti and Sacred Geography from Lohitya to Prayāga

Pulastya’s Instruction

दान॑ वाप्युपवासो वा सहस्रगुणितं भवेत्‌ । धर्मज्ञ! तदनन्तर वहाँसे शतसहस्र और साहस्रक-तीर्थोंकी यात्रा करे। वे दोनों लोकविख्यात तीर्थ हैं। उनमें स्नान करनेसे मनुष्यको सहस्र गोदानका फल प्राप्त होता है। वहाँ किये हुए दान अथवा उपवासका महत्त्व अन्यत्रसे सहस्रगुना अधिक है || १५७-१५८ ई || ततो गच्छेत राजेन्द्र रेणुकातीर्थमुत्तमम्‌,राजेन्द्र! वहाँसे उत्तम रेणुकातीर्थकी यात्रा करे। पहले उस तीर्थमें स्नान करे; फिर देवताओं और पितरोंकी पूजामें तत्पर हो जाय। उससे तीर्थयात्री सब पापोंसे शुद्ध हो अग्निष्टोमयज्ञका फल पाता है

dānaṃ vāpy upavāso vā sahasraguṇitaṃ bhavet | dharmajña! tad-anantaraṃ vāhāsa-śata-sahasra-sāhasraka-tīrthayoḥ yātrāṃ kuryāt | te ubhau loka-vikhyātau tīrthau | tayoḥ snānena manuṣyāya sahasra-go-dāna-phalaṃ prāpyate | tatra kṛtaṃ dānam athavā upavāsaḥ anyatra kṛtāt sahasraguṇaṃ mahattaraṃ bhavati || tato gacchet rājendra reṇukā-tīrtham uttamam | pūrvaṃ tatra snātvā devatā-pitṛ-pūjāyāṃ tatparaḥ syāt | tena tīrtha-yātrī sarva-pāpaiḥ śuddhaḥ agniṣṭoma-yajña-phalaṃ prāpnoti |

ঘূলস্ত্য ক’লে—“দান হওক বা উপবাস, তাৰ পুণ্য সহস্ৰগুণ হয়। হে ধৰ্মজ্ঞ! তাৰ পাছত লোকবিখ্যাত বাহাস, শতসহস্ৰ আৰু সাহস্ৰক নামৰ তীৰ্থসমূহলৈ যাত্ৰা কৰা উচিত। তাত স্নান কৰিলে সহস্ৰ গোদানৰ ফল লাভ হয়; আৰু তাত কৰা দান বা উপবাস অন্য ঠাইত কৰাতকৈ সহস্ৰগুণ অধিক মহিমা পায়। তাৰ পাছত, হে ৰাজেন্দ্ৰ, উৎকৃষ্ট ৰেণুকা-তীৰ্থলৈ গমন কৰা উচিত। প্ৰথমে তাত স্নান কৰি, তাৰ পিছত দেৱতা আৰু পিতৃগণৰ পূজাত তৎপৰ হওক। ইয়াৰ ফলত তীৰ্থযাত্ৰী সকলো পাপৰ পৰা শুদ্ধ হৈ অগ্নিষ্টোম যজ্ঞৰ সমান ফল লাভ কৰে।”

दानम्gift, charity
दानम्:
Karta
TypeNoun
Rootदान
FormNeuter, Nominative, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
उपवासःfasting
उपवासः:
Karta
TypeNoun
Rootउपवास
FormMasculine, Nominative, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
सहस्रगुणितम्multiplied a thousandfold
सहस्रगुणितम्:
Karta
TypeAdjective
Rootसहस्रगुणित
FormNeuter, Nominative, Singular
भवेत्would be / becomes
भवेत्:
TypeVerb
Rootभू
FormOptative, Third, Singular, Parasmaipada
धर्मज्ञO knower of dharma
धर्मज्ञ:
TypeNoun
Rootधर्मज्ञ
FormMasculine, Vocative, Singular

घुलस्त्य उवाच

G
Ghūlastya (speaker)
V
Vāhāsa-tīrtha
Ś
Śata-sahasra-tīrtha
S
Sāhasraka-tīrtha
R
Reṇukā-tīrtha
D
devatāḥ (gods)
P
pitaraḥ (ancestors)
A
Agniṣṭoma-yajña

Educational Q&A

Acts like charity and fasting gain greatly increased merit when performed with purity and devotion at renowned tīrthas; pilgrimage, bathing, and honoring gods and ancestors are presented as means to cleanse sin and accrue the fruit of major Vedic rites.

Ghūlastya instructs the king on a sequence of pilgrimage sites, praising specific tīrthas (including Reṇukā) and explaining the spiritual results of bathing there and performing worship, charity, and fasting.