Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

अरण्यकपर्व — मार्कण्डेयकथिते रामविजयः, सीताशुद्धिः, अयोध्याप्रत्यागमनवर्णनम्

Rāma’s victory, Sītā’s vindication, and return to Ayodhyā as told by Mārkaṇḍeya

प्रत्याजहार तां राम: सुग्रीवबलमाश्रित: । बद्ध्वा सेतुं समुद्रस्य दग्ध्वा लड़कां शितै: शरै:,फिर श्रीरामचन्द्रजी भी सुग्रीवकी सेनाका सहारा ले समुद्रपर पुल बाँधकर लंकामें गये और अपने तीखे (आग्नेय आदि) बाणोंसे उसको भस्म करके वहाँसे सीताको वापस लाये

pratyājahāra tāṁ rāmaḥ sugrīvabalam āśritaḥ | baddhvā setuṁ samudrasya dagdhvā laṅkāṁ śitaiḥ śaraiḥ ||

মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে—সুগ্ৰীৱৰ সেনাবলৰ আশ্ৰয় লৈ ৰামে সীতাক পুনৰ উদ্ধাৰ কৰিলে। সাগৰৰ ওপৰত সেতু বান্ধি লংকাত প্ৰৱেশ কৰি, নিজৰ তীক্ষ্ণ শৰৰে তাক দগ্ধ কৰি, তাতৰ পৰা সীতাক উভতাই আনিলে।

प्रत्याजहारbrought back / returned
प्रत्याजहार:
TypeVerb
Rootआ-हृ (हृ)
Formलिट् (परस्मैपद), परोक्शभूत/परफेक्ट, 3, singular
ताम्her
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
Formfeminine, accusative, singular
रामःRama
रामः:
Karta
TypeNoun
Rootराम
Formmasculine, nominative, singular
सुग्रीवबलम्Sugriva's army/force
सुग्रीवबलम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुग्रीव-बल
Formneuter, accusative, singular
आश्रितःhaving taken refuge in / relying on
आश्रितः:
TypeAdjective
Rootआ-श्रि
Formक्त, masculine, nominative, singular
बद्ध्वाhaving built/bound
बद्ध्वा:
TypeVerb
Rootबन्ध्
Formक्त्वा (absolutive), active
सेतुम्a bridge/causeway
सेतुम्:
Karma
TypeNoun
Rootसेतु
Formmasculine, accusative, singular
समुद्रस्यof the ocean
समुद्रस्य:
TypeNoun
Rootसमुद्र
Formmasculine, genitive, singular
दग्ध्वाhaving burned
दग्ध्वा:
TypeVerb
Rootदह्
Formक्त्वा (absolutive), active
लङ्काम्Lanka
लङ्काम्:
Karma
TypeNoun
Rootलङ्का
Formfeminine, accusative, singular
शितैःwith sharp
शितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootशित
Formmasculine/neuter, instrumental, plural
शरैःarrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
Formmasculine, instrumental, plural

मार्कण्डेय उवाच

M
Mārkaṇḍeya
R
Rāma
S
Sugrīva
S
Sītā
S
Samudra (the ocean)
S
Setu (bridge/causeway)
L
Laṅkā
Ś
Śara (arrows)

Educational Q&A

Dharma is upheld through disciplined action supported by righteous alliances: even a great hero relies on worthy companions, and force is ethically framed as a means to remove adharma and protect the innocent.

Mārkaṇḍeya briefly recounts Rāma’s campaign: with Sugrīva’s Vānara forces he builds a bridge over the ocean, reaches Laṅkā, destroys it with sharp arrows, and brings Sītā back.