Shloka 22
इन्द्रजिद्-लक्ष्मणयुद्धम्
Indrajit and Lakṣmaṇa: Escalation through Concealment
परंतु नकुलने खड्गद्वारा अपने निकट आये हुए उस हाथीकी सूँड़को दाँतोंसहित जड़से काट डाला ।। स विनद्य महानादं गज: किड्किणिभूषण: । पतन्नवाक्शिरा भूमौ हस्त्यारोहमपोथयत्,फिर तो घुघुरुओंसे विभूषित वह गजराज बड़े जोरसे चीत्कार करके नीचे मस्तक किये पृथ्वीपर गिर पड़ा। गिरते-गिरते उसने महावतको भी पृथ्वीपर दे मारा
vaiśampāyana uvāca | parantu nakulena khaḍgadvārā ātmanaḥ samīpam āgatasyāsya gajasya śuṇḍāṃ dantais saha mūlataś chittvā | sa vinadya mahānādaṃ gajaḥ kiṅkiṇībhūṣaṇaḥ patann avākśirā bhūmau hastyāroham apothayat |
বৈশম্পায়নে ক’লে—কিন্তু নকুলে খড়্গেৰে ওচৰলৈ অহা সেই হাতীৰ শুঁড়টো দাঁতসহ গুৰিৰ পৰা কাটি পেলালে। ঘণ্টাধ্বনিত ভূষিত সেই মহাগজে ভয়ংকৰ নাদ কৰি, মূৰ নুইয়ে মাটিত লুটাই পৰিল; আৰু পৰোঁতে পৰোঁতে মাহুতকো ভূমিত আছাড় মাৰিলে।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the grim ethics of battlefield necessity: when faced with immediate lethal threat, a warrior may act decisively to neutralize danger, while recognizing that such actions carry severe consequences for all involved.
An elephant charges close to Nakula; he uses his sword to sever the trunk and tusks at the base. The elephant roars, collapses headlong, and in its fall knocks down its rider (mahout) onto the ground.