Shloka 6
Jatāyu’s Resistance, Sītā’s Traces, Kabandha’s Release, and the Path to Sugrīva (Āraṇyaka-parva 263)
तथा तैर्निकृतिप्रज्जै: कर्णदुःशासनादिशभि: । नानोपायैरघं तेषु चिन्तयत्सु दुरात्मसु,इस प्रकार सोचकर छल-कपटकी विद्यामें निपुण कर्ण और दुःशासन आदिके साथ जब वे दुरात्मा धृतराष्ट्र-पुत्र भाँति-भाँतिके उपायोंसे पाण्डवोंको संकटमें डालनेकी युक्तिका विचार कर रहे थे, उसी समय महायशस्वी धर्मात्मा तपस्वी महर्षि दुर्वासा अपने दस हजार शिष्योंको साथ लिये हुए वहाँ स्वेच्छासे ही आ पहुँचे
tathā tair nikṛtiprajñaiḥ karṇa-duḥśāsanādiśabhiḥ | nānopāyair aghaṃ teṣu cintayatsu durātmasu ||
বৈশম্পায়নে ক’লে—তেতিয়া সেই দুষ্টবুদ্ধিসকল, ছল-কপটত নিপুণ কৰ্ণ, দুঃশাসন আদি সৈতে মিলি, নানাবিধ উপায়ে পাণ্ডৱসকলৰ ওপৰত বিপদ আনিবলৈ যুঁজতি ভাবি আছিল; ঠিক সেই সময়তে মহাযশস্বী ধৰ্মাত্মা তপস্বী মহর্ষি দুৰ্বাসা, দহ হাজাৰ শিষ্যসহ, স্বেচ্ছায় তাত উপস্থিত হ’ল।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse contrasts adharma—cunning schemes to cause harm—with the sudden arrival of a powerful ascetic, hinting that unethical plotting invites unforeseen consequences and that moral order (dharma) can assert itself through unexpected turns.
Karna, Duḥśāsana, and other Kaurava-aligned figures are actively planning multiple ways to bring trouble upon the Pāṇḍavas; at that moment, the formidable sage Durvāsā appears with a vast retinue, setting up a major test and turning point in the episode.