Shloka 63
दुर्योधनस्य लज्जा-प्रायोपवेशविचारः
Duryodhana’s Shame and Consideration of Prāyopaveśa
त्वया$5क्षिप्ता महाबाहो दीप्यमानेव दृश्यते । राजेन्द्र! तुम्हारे शत्रु शीघ्र ही शोकसे दीन-दुर्बल हो गये हैं। महाबाहो! तुमने राजा युधिष्ठिरसे इस लक्ष्मीको अपने बुद्धिबलसे छीन लिया है। अतः अब तुम्हारे यहाँ यह प्रकाशित होती-सी दिखायी दे रही है
Vaiśampāyana uvāca: tvayākṣiptā mahābāho dīpyamāneva dṛśyate | rājendra tava śatravaḥ śīghraṃ hi śokena dīnā-durbalā abhavan | mahābāho tvayā rājñaḥ yudhiṣṭhirāt iyam lakṣmīḥ svabuddhibalena apahṛtā | ataḥ idānīṃ tava gṛhe eṣā prakāśitīva dṛśyate ||
বৈশম্পায়নে ক’লে—মহাবাহো! তোমাৰ দ্বাৰা হৰণ কৰা এই লক্ষ্মী যেন জ্বলন্ত দীপ্তিৰে প্ৰকাশ পাইছে। ৰাজেন্দ্ৰ! তোমাৰ শত্রুসকল শীঘ্ৰেই শোকে দীন-দুৰ্বল হৈ পৰিছে। মহাবাহো! নিজৰ বুদ্ধিবলৰ কৌশলে তুমি ৰজা যুধিষ্ঠিৰৰ পৰা এই ৰাজশ্ৰী কেঢ়ি লৈছা; সেয়ে এতিয়া ই তোমাৰ গৃহত উজ্জ্বল হৈ উঠা যেন দেখা যায়।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the moral tension between outward prosperity and the means by which it is obtained: wealth and royal splendor gained through cunning seizure may appear dazzling, yet it is ethically charged, being taken from a righteous king and causing grief and weakness to others.
Vaiśampāyana describes how the addressee has taken Yudhiṣṭhira’s royal prosperity (lakṣmī) through intellectual stratagem, leaving opponents grief-stricken and weakened; that transferred fortune now seems to shine in the victor’s household.