Shloka 373
Agni’s Withdrawal to the Forest and Identification with Āṅgirasa (अग्न्याङ्गिरस-इतिहासः)
स्वाध्यायवानमन्तो वै त॑ देवा ब्राह्मणं विदु: । जो द्विजश्रेष्ठ ब्रह्मचर्यका पालन करे, उदार बने, वेदोंका अध्ययन करे और सतत सावधान रहकर स्वाध्यायमें ही लगा रहे, उसे देवतालोग ब्राह्मण मानते हैं
svādhyāyavān amanto vai taṃ devā brāhmaṇaṃ viduḥ | yo dvijaśreṣṭha brahmacaryakā pālana kare, udāra bane, vedāṃś ca adhyayane kare, satataṃ sāvadhānaḥ san svādhyāye eva lagnaḥ tiṣṭhet, taṃ devatālokā brāhmaṇaṃ manyante |
স্বাধ্যায়ত ৰত আৰু সংযমেৰে যত্নশীল পুৰুষক দেৱতাসকলে ব্ৰাহ্মণ বুলি চিনি পায়। যি দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ ব্ৰহ্মচৰ্য পালন কৰে, উদাৰ আচৰণ কৰে, বেদ অধ্যয়ন কৰে, আৰু নিত্য সাৱধান হৈ স্বাধ্যায়তেই স্থিৰ থাকে—দেৱগণে তাকেই ব্ৰাহ্মণ বুলি মানে।
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
True Brahminhood is validated by disciplined conduct—especially brahmacarya, generosity of character, and continual svādhyāya (Vedic study/recitation)—rather than by mere social label; the gods are presented as the ultimate recognizers of this ethical standard.
A Brahmin speaker is defining the marks of an authentic Brahmin within a didactic passage, emphasizing vigilance, restraint, and sustained Vedic learning as the criteria by which even the gods acknowledge someone as a Brahmin.