Shloka 5
Arjuna’s Account of Tapas and the Kirāta Test; Revelation of Maheśvara and the Grant of the Pāśupata-Astra
देशकालान्तरप्रेप्सु: कृत्वा शक्र: पराक्रमम् । सम्प्राप्तस्त्रिदिवे राज्यं वृत्रहा वसुभि: सह,वीर पार्थ! जो पुरुष इसी प्रकार सब कर्मामें प्रवृत्त होता है, वह लोकमें सुयश और परलोकमें उत्तम गति पाता है। देश-कालके अन्तरपर दृष्टि रखनेवाले वृत्रासुर-विनाशक इन्द्रने वसुओंसहित पराक्रम करके स्वर्गका राज्य प्राप्त किया है
deśa-kālāntara-prepsuḥ kṛtvā śakraḥ parākramam | samprāptas tridive rājyam vṛtrahā vasubhiḥ saha ||
দেশ-কালৰ ভেদ বিবেচনা কৰি বৃত্রহা শক্ৰ (ইন্দ্ৰ) বসুসকলৰ সৈতে পৰাক্ৰম প্ৰদৰ্শন কৰি ত্ৰিদিৱত ৰাজ্য লাভ কৰিছিল। তেনেদৰে, হে বীৰ পাৰ্থ, যি ব্যক্তি বিবেকসহ সকলো কৰ্তব্যত প্ৰবৃত্ত হয়, সি ইহলোকে সুনাম আৰু পৰলোকে উত্তম গতি লাভ কৰে।
धनद उवाच
Educational Q&A
One should engage in one’s duties with discernment of place, time, and circumstance (deśa-kāla), for such well-judged action brings good repute here and a better destiny hereafter; Indra’s attainment of heavenly sovereignty is cited as an exemplar.
Dhanada (Kubera) addresses Pārtha (Arjuna) and illustrates a moral point by recalling how Indra, after displaying valor and slaying Vṛtra, obtained rule in heaven along with the Vasus—showing the fruit of timely, appropriate exertion.