Nāvyāśrama-nirmāṇa and Ṛśyaśṛṅga’s Distraction (नाव्याश्रमनिर्माणम्—ऋश्यशृङ्गस्य विचलनम्)
ऋष्यशुड्र उवाच ऋद्धया भवाउ्ज्योतिरिव प्रकाशते मन्ये चाहं त्वामभिवादनीयम् । पाद्यं वै ते सम्प्रदास्यामि कामाद् यथाधर्म फलमूलानि चैव,ऋष्यशृंग बोले--ब्रह्मम! आप अपनी समृद्धिसे ज्योतिकी भाँति प्रकाशित हो रहे हैं। मैं आपको अपने लिये वन्दनीय मानता हूँ और स्वेच्छासे धर्मके अनुसार आपके लिये पाद्य- अर्घ्य एवं फल-मूल अर्पण करता हूँ
ṛṣyaśṛṅga uvāca | ṛddhyā bhavān jyotir iva prakāśate manye cāhaṃ tvām abhivādanīyam | pādyaṃ vai te sampradāsyāmi kāmād yathā-dharma phala-mūlāni caiva ||
ঋষ্যশৃঙ্গে ক’লে—“আপোনাৰ সমৃদ্ধিৰে আপুনি জ্যোতিৰ দৰে দীপ্তিমান। মই আপোনাক অভিবাদনযোগ্য বুলি মানো। সেয়ে মই স্বেচ্ছাই, ধৰ্মানুসাৰে, আপোনালৈ পাদ্য আৰু ফল-মূল অৰ্পণ কৰিছোঁ।”
ऋष्यशुड्र उवाच
The verse highlights dharmic hospitality: honoring a worthy guest with reverence and offering simple, appropriate gifts (pādyam and forest produce) given freely and without compulsion.
Rishyaśṛṅga addresses a respected visitor, praises his radiance born of prosperity, and announces that he will welcome him according to proper custom by offering foot-washing water and suitable food—fruits and roots.