Shloka 296
कण्वोपदेशः—नश्वरबलविवेकः तथा मातलिगुणकेश्याः आख्यानारम्भः
Kaṇva’s Counsel on Impermanent Power; Opening of the Mātali–Guṇakeśī Narrative
कदर्थीकृत्य स मुनिरिषीकाभि: समार्पयत् | उनके भयंकर बाण शत्रुके शरीरको छिल्न-भिन्न कर देनेवाले थे; परंतु मुनिने उन बाणोंका प्रहार करनेवाले दम्भोद्भधवकी कोई परवा न करके सींकोंसे ही उनको बींध डाला
kadarthīkṛtya sa munir ṛṣīkābhiḥ samārpayat |
পৰশুৰামে ক’লে—তাক সম্পূৰ্ণৰূপে অপমানিত কৰি সেই মুনিয়ে তাক ঋষিকাসকলৰ হাতত সঁপে দিলে। শত্রুৰ ভয়ংকৰ বাণ দেহ ছিন্নভিন্ন কৰিবলৈ সক্ষম আছিল; কিন্তু মুনিয়ে আক্রমণকাৰী দম্ভোদ্ভৱৰ দৰ্পক অগ্ৰাহ্য কৰি, কেৱল নল-খাগড়াৰ কাঁটাৰে তাক বিদ্ধ কৰিলে।
राम उवाच
Educational Q&A
Pride and violent might are not ultimate; disciplined spiritual power and inner mastery can neutralize external aggression. The episode underscores that dharma is upheld not merely by weapons but by restraint, clarity, and tapas.
Rama narrates how a sage, unfazed by an enemy’s terrifying arrows, humiliates the attacker and subdues him using simple reeds, then delivers him into the custody of female ascetics—demonstrating the sage’s superiority and the futility of arrogant violence.