Previous Verse
Next Verse

Shloka 54

उद्योगपर्व — अध्याय ९३: कृष्णस्य धृतराष्ट्रोपदेशः

Kṛṣṇa’s Counsel to Dhṛtarāṣṭra in the Assembly

अलसीके फूलकी भाँति मनोहर श्याम कान्तिवाले पीताम्बरधारी श्रीकृष्ण उस सभाके मध्यभागमें स्वर्ण-पात्रमें रखी हुई नीलमणिके समान शोभा पा रहे थे ।। ततस्तृष्णीं सर्वमासीद्‌ गोविन्दगतमानसम्‌ | न तत्र कश्चित्‌ किज्चिद्‌ वा व्याजहार पुमान्‌ क्वचित्‌,उस समय वहाँ सबका मन भगवान्‌ गोविन्दमें ही लगा हुआ था। अतः सभी चुपचाप बैठे थे। कोई मनुष्य कहीं कुछ भी बोल नहीं रहा था

tatas tṛṣṇīṁ sarvam āsīd govinda-gata-mānasam | na tatra kaścit kiñcid vā vyājahāra pumān kvacit ||

আলসী ফুলৰ দৰে মনোহৰ শ্যামকান্তিধাৰী, পীতাম্বৰ পৰিহিত শ্ৰীকৃষ্ণ সভাৰ মধ্যভাগত স্বৰ্ণপাত্ৰত স্থাপিত নীলমণিৰ দৰে শোভা পাই আছিল। তাৰপিছত সকলো নীৰৱ হৈ পৰিল; কিয়নো সকলোৰে মন গোবিন্দত লীন হৈছিল। সেই সভাত ক’তো কোনো মানুহে এটা শব্দও উচ্চাৰণ নকৰিলে।

ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
तृष्णीम्silently
तृष्णीम्:
TypeIndeclinable
Rootतृष्णीम्
सर्वम्everything / all (the assembly)
सर्वम्:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Nominative, Singular
आसीत्was
आसीत्:
TypeVerb
Rootअस्
FormImperfect, 3, Singular, Parasmaipada
गोविन्दin Govinda
गोविन्द:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगोविन्द
FormMasculine, Locative, Singular
गतgone, directed
गत:
TypeAdjective
Rootगम्
FormNeuter, Nominative, Singular
मानसम्mind
मानसम्:
Karta
TypeNoun
Rootमानस
FormNeuter, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
तत्रthere
तत्र:
TypeIndeclinable
Rootतत्र
कश्चित्anyone (someone)
कश्चित्:
Karta
TypePronoun
Rootकश्चित्
FormMasculine, Nominative, Singular
किञ्चित्anything
किञ्चित्:
Karma
TypePronoun
Rootकिञ्चित्
FormNeuter, Accusative, Singular
वाor / even
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
व्याजहारspoke, uttered
व्याजहार:
TypeVerb
Rootआहृ (आ + हृ) / हृ
FormPerfect, 3, Singular, Parasmaipada
पुमान्a man
पुमान्:
Karta
TypeNoun
Rootपुमांस्
FormMasculine, Nominative, Singular
क्वचित्anywhere, at any time
क्वचित्:
TypeIndeclinable
Rootक्वचित्

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
G
Govinda (Śrī Kṛṣṇa)
T
the assembly (sabhā)