Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

अध्याय ७५ — दैव-पुरुषकार-समन्वयः

Reconciling Contingency and Human Effort

मयाभिपन्नं त्रायेरन्‌ बलमास्थाय न त्रयः । जो मेरी पकड़में आ जायगा, उसे हिमालय पर्वत, विशाल महासागर तथा बल नामक दैत्यका विनाश करनेवाले साक्षात्‌ वज्रधारी इन्द्र--ये तीनों अपनी पूरी शक्ति लगाकर भी बचा नहीं सकते ।। १० ह || युद्धाह्नि क्षत्रियान्‌ सर्वान्‌ पाण्डवेष्वाततायिन:

mayābhipannaṃ trāyeran balam āsthāya na trayaḥ | yo mama pakaḍa-meṃ ā jāyagā, taṃ himālaya-parvataḥ, viśāla-mahāsāgaraś ca, tathā bala-nāmā daitya-vināśakaḥ sākṣād vajradhara indraḥ—ete trayo'pi sva-śaktiṃ samāsthāya na trātuṃ śaknuvanti || yuddhāhni kṣatriyān sarvān pāṇḍaveṣv ātatāyinaḥ ||

যি মোৰ ধৰণীত পৰিব, তাক এই তিনিও—হিমৱান, বিশাল সমুদ্ৰ, আৰু বল-বধকাৰী বজ্ৰধাৰী ইন্দ্ৰ স্বয়ং—সৰ্বশক্তি লগালেও উদ্ধাৰ কৰিব নোৱাৰে। আৰু যুদ্ধদিনা, পাণ্ডৱসকলৰ ওপৰত আততায়ী হোৱা সকলো ক্ষত্ৰিয়…

मयाby me
मया:
Karana
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, Instrumental, Singular
अभिपन्नम्seized/attacked; fallen into (my grasp)
अभिपन्नम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअभि-√पद् (पन्न)
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
त्रायेरन्might protect/save
त्रायेरन्:
Karta
TypeVerb
Root√त्रै (त्रा)
FormOptative (Vidhi-lin), Third, Plural
बलम्strength; force
बलम्:
Karma
TypeNoun
Rootबल
FormNeuter, Accusative, Singular
आस्थायhaving resorted to; relying on
आस्थाय:
Karana
TypeVerb
Rootआ-√स्था
FormAbsolutive (Gerund), —, —
not
:
TypeIndeclinable
Root
त्रयःthree (persons/beings)
त्रयः:
Karta
TypeNoun
Rootत्रि
FormMasculine, Nominative, Plural
युद्धाह्निon the day of battle
युद्धाह्नि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुद्ध + अहन्
FormNeuter, Locative, Singular
क्षत्रियान्kshatriyas; warriors
क्षत्रियान्:
Karma
TypeNoun
Rootक्षत्रिय
FormMasculine, Accusative, Plural
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Accusative, Plural
पाण्डवेषुamong/against the Pandavas
पाण्डवेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Locative, Plural
आततायिनःaggressors; assailants
आततायिनः:
Karta
TypeNoun
Rootआततायिन्
FormMasculine, Nominative, Plural

भीमसेन उवाच

B
Bhīmasena (Bhīma)
I
Indra
H
Himālaya
M
Mahāsāgara (the great ocean)
B
Bala (daitya/demon)
P
Pāṇḍavas
K
Kṣatriyas
V
Vajra (Indra's thunderbolt)