Shloka 22
धृतराष्ट्रस्य बलाबलचिन्ता
Dhṛtarāṣṭra’s Appraisal of Strength and Preference for Śama
क्षयोदयो<यं सुमहान् कुरूणां प्रत्युपस्थित: । अस्य चेत् कलहस्यान्त: शमादन्यो न विद्यते
kṣayodayo ’yaṃ sumahān kurūṇāṃ pratyupasthitaḥ | asya cet kalahasyāntaḥ śamād anyo na vidyate ||
বৈশম্পায়নে ক’লে—কুৰুবংশৰ ওপৰত বিনাশ আৰু উথাল-পাথালৰ এক মহা সন্ধিক্ষণ আহি পৰিছে। যদি এই কলহৰ অন্ত শম-সন্ধিৰ বাহিৰে আন কোনো উপায়ে সম্ভৱ নহয়, তেন্তে সন্ধিয়েই মোৰ দৃষ্টিত যথার্থ। কুন্তীপুত্ৰসকলৰ সৈতে যুদ্ধ উচটোৱা উচিত নহয়; মই সদায় পাণ্ডৱসকলক কৌৰৱসকলতকৈ অধিক শক্তিশালী বুলি মানি আহিছোঁ।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
When a conflict threatens collective ruin, dharma favors śama—restraint, pacification, and settlement—over escalation into war, especially when war is both morally improper and strategically disastrous.
The narrator frames the Kuru situation as a decisive crisis: destruction is imminent unless the quarrel is ended through peace-making. The statement also underscores the perceived superiority of the Pāṇḍavas, warning against initiating war with them.