Shloka 19
Saṃjaya’s Warning to Dhṛtarāṣṭra: Accountability, Alliance-Shift, and the Pāṇḍava Strategic Edge
भक््त्या हास्य विरुध्यन्ते तव पुत्र: सदैव ते । अनहनिव तु वधे धर्मयुक्तान् विकर्मणा
bhaktyā hāsya virudhyante tava putrāḥ sadaiva te | anahaniva tu vadhe dharmayuktān vikarmaṇā |
সঞ্জয়ে ক’লে—ধৰ্ম আৰু যুধিষ্ঠিৰৰ প্ৰতি ভক্তিৰ বাবেই তেওঁলোকে সদায় তোমাৰ পুত্ৰসকলৰ বিৰোধিতা কৰে। যিসকল পাণ্ডৱ ধৰ্মনিষ্ঠ আৰু কেতিয়াও বধৰ যোগ্য নাছিল, তেওঁলোকক অধৰ্মময় আচৰণে ক্লেশ দিয়া হৈছে। সেয়ে তোমাৰ পাপী পুত্ৰ দুর্যোধন—যিয়ে বিকৃত আচৰণে তেওঁলোকক দীৰ্ঘদিন কষ্ট দিছে আৰু এতিয়াও তেওঁলোকৰ প্ৰতি বিদ্বেষ পোষণ কৰে—তাক তাৰ অনুচৰসকলসহ সকলো উপায়ে সংযত কৰা উচিত। তুমি বাৰে বাৰে এনেদৰে শোক নকৰিবা। দ্যূতকালে মই আৰু পৰম বুদ্ধিমান বিদুৰেও তোমাক এই একেই উপদেশ দিছিলোঁ; কিন্তু তুমি নুশুনিলা।
संजय उवाच
Educational Q&A
A ruler must restrain a wayward, hateful heir even if he is one’s own son; devotion to dharma naturally creates opposition to adharma, and ignoring wise counsel (especially after the dice-game) leads to escalating harm and inevitable conflict.
Sañjaya addresses Dhṛtarāṣṭra, explaining that the Pāṇḍavas oppose the Kauravas out of devotion to dharma and loyalty to Yudhiṣṭhira. He urges Dhṛtarāṣṭra to control Duryodhana and his faction, reminding him that the same warning was given earlier by Sañjaya and Vidura during the dice-game episode.