Shloka 38
Sanatsujāta-Āhvāna (Summoning Sanatsujāta) — Vidura’s Invocation and Dhṛtarāṣṭra’s Doubt
अश्रान्त: स्यादनादाता सम्मतो निरुपद्रव: । शिष्टो न शिष्टवत् स स्याद् ब्राह्माणो ब्रह्मवित् कवि:
aśrāntaḥ syād anādātā sammato nirupadravaḥ | śiṣṭo na śiṣṭavat sa syād brāhmaṇo brahmavit kaviḥ ||
যি কৰ্তব্য-পালনত কেতিয়াও ক্লান্ত নহয়, দান গ্ৰহণ নকৰে, সৎপুৰুষসকলৰ মাজত সন্মানিত আৰু উপদ্ৰৱ-ৰহিত থাকে, আৰু শিষ্ট হৈও নিজৰ শিষ্টতাৰ প্ৰদৰ্শন নকৰে—সেই-ই ব্ৰাহ্মণ, ব্ৰহ্মবেত্তা আৰু কবি (ঋষি-দ্ৰষ্টা) বুলি সনৎসুজাতে কয়।
सनत्युजात उवाच
Educational Q&A
The verse defines brahminical excellence as ethical steadiness and inner realization: tireless commitment to duty, refusal to live by taking gifts, being respected by the good, harmlessness (being free from causing/meeting upadrava), and genuine refinement without self-display—culminating in being a brahmavit and kavi (a realized, discerning sage).
In the Udyoga Parva, Sanatsujāta instructs (in a didactic setting) on higher dharma and spiritual wisdom. Here he characterizes the true brāhmaṇa not by birth or outward markers but by conduct, restraint, and realized knowledge of Brahman.