Shloka 71
Ārjava, Satya, and the Virocana–Sudhanvan Exemplum
Udyoga-parva 35
राजन! पहले जूएमें द्रौयदीको जीती गयी देखकर मैंने आपसे कहा था--“आप द्यूतक्रीड़ामें आसक्त दुर्योधनको रोकिये, विद्वानूलोग इस प्रवंचनाके लिये मना करते हैं।' किंतु आपने मेरा कहना नहीं माना ।।
rājan! pūrvaṁ dyūte draupadī jitāṁ dṛṣṭvāham tvām avadam—“dyūtakrīḍāyām āsaktaṁ duryodhanaṁ nivāraya; vidvāṁso ’sya pravañcanāyāḥ pratiṣedhaṁ kurvanti” iti. tvaṁ tu mama vacanaṁ nānvaśṛṇoṣi. na tad balaṁ yan mṛdunā virudhyate; sūkṣmo dharmas tarasā sevitavyaḥ. pradhvaṁsinī krūrasamāhitā śrīḥ; mṛdu-prauḍhā gacchati putra-pautrān.
বিদুৰে ক’লে—হে ৰাজন! পাশাখেলাত দ্ৰৌপদীক জিকোৱা দেখি মই আগতেই কৈছিলোঁ—“দ্যূতক্ৰীড়াত আসক্ত দুঃৰ্যোধনক নিবৃত্ত কৰা; পণ্ডিতসকলে জুৱাৰ দোষ বর্জন কৰে।” কিন্তু তুমি মোৰ কথা নুশুনিলা। যি বল মৃদুতাৰ বিপৰীতে দাঁড়ায়, সেয়া সত্য বল নহয়; সূক্ষ্ম ধৰ্মক শীঘ্ৰে আৰু সাৱধানে আশ্ৰয় কৰা উচিত। নিষ্ঠুৰতাৰে অৰ্জিত শ্ৰী ধ্বংসশীল; কিন্তু মৃদুতা আৰু পৰিপক্বতাৰে পোষিত সমৃদ্ধি পুত্ৰ-পৌত্ৰলৈকে স্থিৰ থাকে।
विदुर उवाच
Educational Q&A
True strength does not oppose gentleness; dharma is subtle and must be adopted without delay. Prosperity gained through cruelty is unstable and self-destructive, while wealth cultivated through mildness and mature conduct becomes lasting and benefits future generations.
Vidura recalls his earlier warning to Dhṛtarāṣṭra during the dice-game episode—urging him to restrain Duryodhana and reject deceit. He reproaches the king for ignoring that counsel and draws a moral lesson about governance, ethical restraint, and the long-term consequences of unjustly acquired wealth.