Previous Verse
Next Verse

Shloka 58

उद्योगपर्व — अध्याय 33: धृतराष्ट्र-विदुर संवादः (विदुरनीतिः)

वश्येन्द्रियं जितात्मानं धृतदण्डं विकारिषु | परीक्ष्य कारिणं धीरमत्यन्तं श्रीनिषेवते,इन्द्रियों तथा मनको जीतनेवाले, अपराधियोंको दण्ड देनेवाले और जाँच-परखकर काम करनेवाले धीर पुरुषकी लक्ष्मी अत्यन्त सेवा करती है

vaśyendriyaṁ jitātmānaṁ dhṛtadaṇḍaṁ vikāriṣu | parīkṣya kāriṇaṁ dhīram atyantaṁ śrī niṣevate ||

যাৰ ইন্দ্ৰিয় সংযত, যিয়ে নিজকে জয় কৰিছে, যিয়ে দোষীক প্ৰয়োজন হ’লে দণ্ড দিয়ে আৰু পৰীক্ষা-বিবেচনা কৰি কাম কৰে—সেই ধীৰ পুৰুষক শ্ৰী (লক্ষ্মী) অতি নিষ্ঠাৰে আশ্ৰয় কৰে।

वश्येन्द्रियम्having the senses under control
वश्येन्द्रियम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवश्येन्द्रिय
FormMasculine, Accusative, Singular
जितात्मानम्self-conquered
जितात्मानम्:
Karma
TypeAdjective
Rootजितात्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
धृतदण्डम्holding/maintaining punishment (the rod of discipline)
धृतदण्डम्:
Karma
TypeAdjective
Rootधृतदण्ड
FormMasculine, Accusative, Singular
विकारिषुamong offenders / wrongdoers
विकारिषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविकारिन्
FormMasculine, Locative, Plural
परीक्ष्यhaving examined
परीक्ष्य:
TypeIndeclinable
Rootपरि-ईक्ष्
FormAbsolutive (क्त्वा/ल्यप्), Active
कारिणम्one who acts (doer)
कारिणम्:
Karma
TypeNoun
Rootकारिन्
FormMasculine, Accusative, Singular
धीरम्steadfast, wise
धीरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootधीर
FormMasculine, Accusative, Singular
अत्यन्तम्exceedingly
अत्यन्तम्:
TypeIndeclinable
Rootअत्यन्त
श्रीःfortune, prosperity (Lakṣmī)
श्रीः:
Karta
TypeNoun
Rootश्री
FormFeminine, Nominative, Singular
निषेवतेserves, attends upon
निषेवते:
TypeVerb
Rootनि-सेव्
FormLat (Present), Atmanepada, Third, Singular, Middle

विदुर उवाच

V
Vidura
Ś
Śrī (Lakṣmī/Prosperity)