Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

उद्योगपर्व — अध्याय 33: धृतराष्ट्र-विदुर संवादः (विदुरनीतिः)

गौएँ गन्धसे, ब्राह्मणलोग वेदोंसे, राजा गुप्तचरोंसे और अन्य साधारण लोग आँखोंसे देखा करते हैं ।। भूयांसं लभते क्लेशं या गौर्भवति दुर्दुहा । अथ या सुदुहा राजन नैव तां वितुदन्त्यपि,राजन्‌! जो गाय बड़ी कठिनाईसे दुहने देती है, वह बहुत क्लेश उठाती है; किंतु जो आसानीसे दूध देती है, उसे लोग कष्ट नहीं देते

gāvo gandhasena brāhmaṇā vedaiḥ rājā guptacaraiḥ anye ca sāmānyā janā netraiḥ paśyanti || bhūyāṁsaṁ labhate kleśaṁ yā gaur bhavati durduhā | atha yā suduhā rājan naiva tāṁ vitudanty api ||

গাই গন্ধে চিনা যায়, ব্ৰাহ্মণ বেদে, ৰজা গুপ্তচৰত, আৰু সাধাৰণ লোক চকুৰে দেখা কথাত। যি গাই কষ্টে দুধ দিয়ে সি বহু ক্লেশ ভোগে; কিন্তু যি সহজে দুধ দিয়ে তাক কোনেও পীড়া নিদিয়ে।

भूयांसम्greater/more (amount)
भूयांसम्:
Karma
TypeAdjective
Rootभूयस्
FormMasculine/Neuter, Accusative, Singular
लभतेobtains/gets
लभते:
Karta
TypeVerb
Rootलभ्
FormPresent, 3rd, Singular, Atmanepada
क्लेशम्trouble, distress
क्लेशम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्लेश
FormMasculine, Accusative, Singular
याwhich (she who)
या:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormFeminine, Nominative, Singular
गौःcow
गौः:
Karta
TypeNoun
Rootगो
FormFeminine, Nominative, Singular
भवतिbecomes/is
भवति:
Karta
TypeVerb
Rootभू
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
दुर्दुहाhard to milk
दुर्दुहा:
Karta
TypeAdjective
Rootदुर्दुह
FormFeminine, Nominative, Singular
अथthen/and further
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
याwhich (she who)
या:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormFeminine, Nominative, Singular
सुदुहाeasy to milk
सुदुहा:
Karta
TypeAdjective
Rootसुदुह
FormFeminine, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
ताम्her/that (cow)
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
वितुदन्तिthey prod/torment
वितुदन्ति:
Karta
TypeVerb
Rootवि-तुद्
FormPresent, 3rd, Plural, Parasmaipada
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि

विदुर उवाच

V
Vidura
K
king (rājā / rājan)
C
cows (gāvaḥ / gauḥ)
B
brahmins (brāhmaṇāḥ)
V
Vedas (vedāḥ)
S
secret agents/spies (guptacarāḥ)
E
eyes (netra)