Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Udyoga-parva Adhyāya 3 — Sātyaki on Inner Disposition, Legitimacy, and Coercive Readiness

गमिष्यन्ति सहामात्या यमस्य सदन प्रति । यदि वे परम बुद्धिमान्‌ युधिष्ठिरके चरणोंमें गिरनेका निश्चय नहीं करेंगे, तो अपने मन्त्रियोंसहित उन्हें यमलोककी यात्रा करनी पड़ेगी || १३ है ।। न हि ते युयुधानस्य संरब्धस्य युयुत्सत:

gamiṣyanti sahāmātyā yamasya sadana prati | yadi te parama-buddhimān yudhiṣṭhirakasya caraṇeṣu patanasya niścayaṁ na kariṣyanti, tarhi sva-mantribhiḥ saha teṣāṁ yama-loka-yātrā bhaviṣyati || na hi te yuyudhānasya saṁrabdhasya yuyutsataḥ |

বৈশম্পায়নে ক’লে—তেওঁলোকে আমাত্যসকলসহ যমৰ সদনৰ পানে যাব; কিয়নো ক্ৰুদ্ধ আৰু যুদ্ধোৎসুক যুযুধানক তেওঁলোকে প্ৰতিহত কৰিব নোৱাৰে।

गमिष्यन्तिthey will go
गमिष्यन्ति:
Karta
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलृट् (simple future), 3, plural, परस्मैपद
सहtogether with
सह:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
अमात्याःministers, counselors
अमात्याः:
Karta
TypeNoun
Rootअमात्य (प्रातिपदिक)
Formmasculine, nominative, plural
यमस्यof Yama
यमस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formmasculine, genitive, singular
सदनम्abode, house
सदनम्:
Karma
TypeNoun
Rootसदन (प्रातिपदिक)
Formneuter, accusative, singular
प्रतिtowards
प्रति:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय/उपसर्ग)
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
वेthey
वे:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formmasculine, nominative, plural
परम्supreme, very great
परम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formmasculine, accusative, singular
बुद्धिमान्wise, intelligent
बुद्धिमान्:
Karta
TypeAdjective
Rootबुद्धिमत् (प्रातिपदिक)
Formmasculine, nominative, singular
युधिष्ठिरस्यof Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिरस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर (प्रातिपदिक)
Formmasculine, genitive, singular
चरणेषुat the feet
चरणेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootचरण (प्रातिपदिक)
Formmasculine, locative, plural
गिरणस्यof falling down (prostration)
गिरणस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootगिरण (प्रातिपदिक)
Formneuter, genitive, singular
निश्चयम्decision, resolve
निश्चयम्:
Karma
TypeNoun
Rootनिश्चय (प्रातिपदिक)
Formmasculine, accusative, singular
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
करिष्यन्तिthey will do/make
करिष्यन्ति:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट् (simple future), 3, plural, परस्मैपद
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
स्वैःwith their own
स्वैः:
Karana
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formmasculine/neuter, instrumental, plural
मन्त्रिभिःwith ministers
मन्त्रिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootमन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
Formmasculine, instrumental, plural
यमलोकस्यof Yama's world
यमलोकस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootयमलोक (प्रातिपदिक)
Formmasculine, genitive, singular
यात्राम्journey
यात्राम्:
Karma
TypeNoun
Rootयात्रा (प्रातिपदिक)
Formfeminine, accusative, singular
कर्तव्यम्must be done / will have to (do)
कर्तव्यम्:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formकर्तव्य (gerundive/future passive participle), neuter, nominative/accusative, singular
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
तेthey
ते:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formmasculine, nominative, plural
युयुधानस्यof Yuyudhāna (Sātyaki)
युयुधानस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootयुयुधान (प्रातिपदिक)
Formmasculine, genitive, singular
संरब्धस्यof the enraged/impetuous one
संरब्धस्य:
Sambandha
TypeAdjective
Rootसंरब्ध (प्रातिपदिक)
Formक्त (past passive participle from √रभ् with सम्-), masculine, genitive, singular
युयुत्सतःof the one wishing to fight
युयुत्सतः:
Sambandha
TypeAdjective
Rootयुयुत्सु (प्रातिपदिक)
Formसन् (desiderative participle from √युध्), masculine, genitive, singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
Y
Yama
Y
Yama-loka
Y
Yudhiṣṭhira
Y
Yuyudhāna (Sātyaki)
A
amātya (ministers/counsellors)