Shloka 29

इस प्रकार श्रीमह्ाभारत उद्योगपर्वके अन्तर्गत संजययानपर्वमें श्रीकृष्णवाक्यसम्बन्धी उनतीसवाँ अध्याय पूरा हुआ,गान्धारराज: शकुनि: पर्वतीयो निकर्तने योडद्धितीयो<क्षदेवी । मान कुर्वन्‌ धार्तराष्ट्रस्य सूत मिथ्याबुद्धेः कुशलं तात पृच्छे: तात संजय! जो जूआ खेलकर पराये धनका अपहरण करनेकी कलामें अपना सानी नहीं रखता तथा दुर्योधन-का सदा सम्मान करता है, उस भिथ्याबुद्धि पर्वतनिवासी गान्धारराज शकुनिकी भी कुशल पूछना

iti prakāraṁ śrīmahābhārate udyogaparvaṇi antargate sañjayayānaparvaṇi śrīkṛṣṇavākyasambandhī unatiṁśo 'dhyāyaḥ samāptaḥ | gāndhārarājaḥ śakuniḥ pārvatīyo nikartane yo 'kṣadevyā mānaṁ kurvan dhārtarāṣṭrasya sūta mithyābuddheḥ kuśalaṁ tāta pṛcchaḥ | tāta sañjaya! yo jūā khelakara parāye dhanasyāpaharaṇe kalāyāṁ svam sānī na rakṣati tathā duryodhanasya sadā sammānaṁ karoti, tasya mithyābuddheḥ parvatanivāsinaḥ gāndhārarājasya śakuneḥ api kuśalaṁ pṛccha |

এইদৰে শ্ৰীমহাভাৰতৰ উদ্যোগপৰ্বৰ অন্তৰ্গত সঞ্জয়যানপৰ্বত শ্ৰীকৃষ্ণবাক্য-সম্বন্ধীয় ঊনত্রিংশ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল। বায়ুদেৱে ক’লে—হে সঞ্জয়! পৰ্বতবাসী গান্ধাৰৰাজ শকুনিৰো কুশল সুধিবাঁ—যি পাশাখেলাৰ কৌশলত আৰু পাশা খেলি পৰধন অপহৰণ কৰাত নিজকে অতুল বুলি গৰ্ব কৰে, আৰু যি সদায় দুৰ্যোধনক মান-সম্মান দি তোষামোদ কৰে; সেই ভ্ৰান্তবুদ্ধি পুৰুষৰো মঙ্গল সংবাদ জানি ল’বা।

गान्धारराजःthe king of Gandhāra
गान्धारराजः:
Karta
TypeNoun
Rootगान्धारराज
FormMasculine, Nominative, Singular
शकुनिःŚakuni
शकुनिः:
Karta
TypeNoun
Rootशकुनि
FormMasculine, Nominative, Singular
पर्वतीयःmountain-dwelling
पर्वतीयः:
Karta
TypeAdjective
Rootपर्वतीय
FormMasculine, Nominative, Singular
निकर्तनेin/at Nikartana (a place)
निकर्तने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनिकर्तन
FormNeuter, Locative, Singular
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
द्यूतधृतिःone skilled/steadfast in gambling
द्यूतधृतिः:
Karta
TypeNoun
Rootद्यूतधृति
FormMasculine, Nominative, Singular
अक्षदेवीthe goddess of dice (personified gambling)
अक्षदेवी:
Karta
TypeNoun
Rootअक्षदेवी
FormFeminine, Nominative, Singular
मानम्honour, respect
मानम्:
Karma
TypeNoun
Rootमान
FormMasculine, Accusative, Singular
कुर्वन्doing, showing (respect)
कुर्वन्:
Karta
TypeVerb
Rootकृ
FormPresent (participle), Singular
धार्तराष्ट्रस्यof Dhṛtarāṣṭra / of the Dhārtarāṣṭra (Duryodhana)
धार्तराष्ट्रस्य:
TypeNoun
Rootधार्तराष्ट्र
FormMasculine, Genitive, Singular
सूतO charioteer (Sañjaya)
सूत:
TypeNoun
Rootसूत
FormMasculine, Vocative, Singular
मिथ्याबुद्धेःof the wrong-minded one
मिथ्याबुद्धेः:
TypeNoun
Rootमिथ्याबुद्धि
FormFeminine, Genitive, Singular
कुशलम्welfare, well-being
कुशलम्:
Karma
TypeNoun
Rootकुशल
FormNeuter, Accusative, Singular
तातdear one / son (term of address)
तात:
TypeNoun
Rootतात
FormMasculine, Vocative, Singular
पृच्छेःyou ask / you should ask
पृच्छेः:
TypeVerb
Rootप्रच्छ्
FormPresent, Second, Singular

वायुदेव उवाच

V
Vāyu-deva
S
Sañjaya
Ś
Śrī Kṛṣṇa
Ś
Śakuni
G
Gāndhāra
D
Duryodhana
D
Dhṛtarāṣṭra (via dhārtarāṣṭra)

Educational Q&A

The passage condemns unethical skill—especially gambling used to seize others’ wealth—and exposes how flattery and alliance with adharma (here, honoring Duryodhana while practicing deceit) reflects ‘mithyā-buddhi’, a distorted moral judgment.

This is a chapter-colophon and a pointed remark within the envoy/diplomacy context: Vāyu-deva instructs Sañjaya to inquire after Śakuni’s welfare as well, but does so with moral irony, highlighting Śakuni’s notorious role as a deceitful gambler and instigator on the Kaurava side.