Shloka 24
धृतराष्ट्र-संजय संवादः — उपप्लव्यगमनाज्ञा
Dhṛtarāṣṭra–Saṃjaya Dialogue: Command to Proceed to Upaplavya
अस्त्र द्रोणादर्जुनाद् वासुदेवात् कृपाद् भीष्माद् येन वृतं शूणोमि । यं तं कार्ष्णिप्रतिममाहुरेक॑ स सात्यकि: पाण्डवार्थे निविष्ट:
vaiśampāyana uvāca |
astraṃ droṇād arjunād vāsudevāt kṛpād bhīṣmād yena vṛtaṃ śṛṇomi |
yaṃ taṃ kārṣṇipratimam āhur ekaṃ sa sātyakiḥ pāṇḍavārthe niviṣṭaḥ ||
mādrīputraḥ sahadevaḥ kaliṅgān samāgatān ajayad dantakūre |
vāmenāsyañ dakṣiṇenaiva yo vai mahābalaṃ kaccid enaṃ smaranti ||
বৈশম্পায়নে ক’লে— মই শুনিছোঁ, সাত্যকি—যিয়ে দ্ৰোণ, অৰ্জুন, বাসুদেৱ (শ্ৰীকৃষ্ণ), কৃপ আৰু ভীষ্মৰ পৰা অস্ত্ৰবিদ্যা আয়ত্ত কৰিছে, আৰু যাক একমাত্ৰ কাৰ্ষ্ণি (প্ৰদ্যুম্ন) সম পৰাক্ৰমী বুলি কোৱা হয়—সেই সাত্যকি পাণ্ডৱৰ কাৰ্যৰ বাবে দৃঢ়ভাৱে অৱস্থান কৰিছে। আৰু সেই ভয়ংকৰ দন্তকূৰ যুদ্ধত, য’ত যোদ্ধাসকলে দাঁত চেপি যুঁজে, মাদ্ৰীপুত্ৰ সহদেৱে বাঁও-সোঁ দুয়ো হাতেৰে শৰবৃষ্টি কৰি সন্মুখীন হোৱা কলিঙ্গসকলক পৰাস্ত কৰিছিল। কৌৰৱসকলে এই মহাবলবানকো স্মৰণ কৰে নে?
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage underscores that righteous causes (pāṇḍava-artha) attract capable allies, and that ignoring the strength and merit of opponents (forgetting warriors like Sātyaki and Sahadeva) is a moral and strategic failure—pride and denial cloud judgment in the approach to war.
Vaiśampāyana reports (as part of the Udyoga Parva’s war-preparation context) that Sātyaki has firmly joined the Pāṇḍavas and is renowned for learning weaponry from the greatest masters. He also recalls Sahadeva’s battlefield feat of defeating the Kaliṅga warriors, then pointedly asks whether the Kauravas even remember such formidable adversaries.