Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

भीष्मकृतः पाण्डवपक्ष-महारथ-प्रशंसा

Bhishma’s appraisal of Pandava-aligned chariot-warriors

कुरूणामहितो नित्य न च राजावबुध्यते । को हि नाम समानेषु राजसूदारकर्मसु,“तुम कौरवोंका सदा अहित करते हो; परंतु राजा दुर्योधन इस बातको नहीं समझते हैं। तुम मेरे गुणोंके प्रति द्वेष रखनेके कारण जिस प्रकार राजाओंकी मुझपर विरक्ति कराना चाहते हो, वैसा प्रयत्न तुम्हारे सिवा दूसरा कौन कर सकता है? इस समय युद्धका अवसर उपस्थित है और समान श्रेणीके उदारचरित राजा एकत्र हुए हैं; ऐसे अवसरपर आपसमें भेद (फूट) उत्पन्न करनेकी इच्छा रखकर कौन पुरुष अपने ही पक्षके योद्धाका इस प्रकार तेज और उत्साह नष्ट करेगा?

kurūṇām ahito nityaṁ na ca rājāvabudhyate | ko hi nāma samāneṣu rājasūdārakarmasu ||

ভীষ্মে ক’লে—তুমি কৌৰৱসকলৰ সদায় অকল্যাণ কৰিছা, তথাপি ৰজাই সেয়া বুজি নাপায়। যুদ্ধৰ সময় উপস্থিত, সমমৰ্যাদাৰ উদাৰচৰিত ৰজাসকল একত্ৰ হৈছে; এনে সময়ত বিভেদ ঘটাবলৈ চাই নিজৰ পক্ষৰ যোদ্ধাৰ তেজ আৰু উদ্যম কোনে নষ্ট কৰিব?

कुरूणाम्of the Kurus
कुरूणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकुरु
FormMasculine, Genitive, Plural
अहितःharmful; doing harm
अहितः:
Karta
TypeAdjective
Rootअहित
FormMasculine, Nominative, Singular
नित्यम्always
नित्यम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootनित्य
not
:
TypeIndeclinable
Root
and
:
TypeIndeclinable
Root
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
अवबुध्यतेunderstands; realizes
अवबुध्यते:
TypeVerb
Rootअव√बुध्
FormPresent (Lat), Atmanepada, Third, Singular
कःwho?
कः:
Karta
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine, Nominative, Singular
हिindeed; for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
नामever; at all (emphatic particle)
नाम:
TypeIndeclinable
Rootनाम
समानेषुamong equals; in similar (cases)
समानेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसमान
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
राजसूदारकर्मसुin acts of kings and charioteers (i.e., comparable roles/acts)
राजसूदारकर्मसु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजसूदारकर्मन्
FormNeuter, Locative, Plural

भीष्म उवाच

B
Bhishma
K
Kurus
D
Duryodhana (implied by 'rājā')