Previous Verse
Next Verse

Shloka 55

भीष्मस्य सेनापत्यप्रतिज्ञा तथा रथसंख्यावर्णनम् | Bhishma Accepts Command and Enumerates Kaurava Strength

आज्ञापयत राज्ञश्न बल॑ मित्रबलं तथा । यथा प्रागुदयात्‌ सर्वे युक्तास्तिष्ठन्त्वनीकिन:,“बन्धुओ! राजाओं तथा मित्रोंकी सेनाओंको आज्ञा दे दो, जिससे समस्त सैनिक कल सूर्योदयसे पूर्व ही तैयार होकर युद्धके मैदानमें डट जाये

sañjaya uvāca |

ājñāpayata rājñaś ca balaṃ mitrabalaṃ tathā |

yathā prāg udayāt sarve yuktās tiṣṭhantv anīkinaḥ ||

সঞ্জয়ে ক’লে—“বন্ধুসকল! ৰজাসকলৰ সেনা আৰু মিত্ৰসেনাক আদেশ দিয়া, যাতে সকলো দলে সজ্জিত আৰু বিন্যস্ত হৈ কাইলৈ সূৰ্যোদয়ৰ আগতেই নিজৰ স্থানত দৃঢ়ভাৱে থিয় হয়।”

आज्ञापयतcommand (you all)! / give orders!
आज्ञापयत:
Karma
TypeVerb
Rootआज्ञा + √पय् (caus. of √पा/√पि?; conventional: √आज्ञा/आज्ञापय्)
Formलोट् (imperative), मध्यम, बहुवचन, परस्मैपद
राज्ञःof the king
राज्ञः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजन्
Formपुं, षष्ठी, एकवचन
and
:
TypeIndeclinable
Root
बलम्army/force
बलम्:
Karma
TypeNoun
Rootबल
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
मित्रबलम्the allies' army
मित्रबलम्:
Karma
TypeNoun
Rootमित्र + बल
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
तथाlikewise/also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
यथाso that/as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
प्राक्before
प्राक्:
TypeIndeclinable
Rootप्राक्
उदयात्from (the time of) sunrise; before sunrise
उदयात्:
Apadana
TypeNoun
Rootउदय
Formपुं, पञ्चमी, एकवचन
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
युक्ताःyoked/ready/prepared
युक्ताः:
Karta
TypeAdjective
Root√युज् (क्त)
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन
तिष्ठन्तुlet (them) stand/remain stationed
तिष्ठन्तु:
TypeVerb
Root√स्था
Formलोट् (imperative), प्रथम, बहुवचन, परस्मैपद
अनीकिनःsoldiers/warriors (of the army)
अनीकिनः:
Karta
TypeNoun
Rootअनीकिन्
Formपुं, प्रथमा, बहुवचन

संजय उवाच

संजय (Sañjaya)
राजानः (kings)
मित्राः (allies/friends)
बलम् (army/forces)
सूर्योदय (sunrise)