Previous Verse
Next Verse

Shloka 115

Ulūka’s Provocation and Keśava’s Counter-Message (उलूकदूत्ये केशवप्रत्युत्तरम्)

सूदकर्मणि विश्रान्तं विराटस्य महानसे । भीमसेनेन कौन्तेय यत्‌ तु तन्मम पौरुषम्‌,“कुन्तीकुमार! तुम्हारे भाई भीमसेनको राजा विराटके रसोईघरमें रसोइयेके काममें ही संलग्न रहकर जो भारी श्रम उठाना पड़ा, वह सब मेरा ही पुरुषार्थ है

sūdakarmaṇi viśrāntaṃ virāṭasya mahānase | bhīmasenena kaunteya yat tu tan mama pauruṣam ||

সঞ্জয়ে ক’লে—কুন্তীপুত্ৰ! ৰজা বিৰাটৰ মহাৰন্ধনত ৰান্ধুনিৰ কামতেই আবদ্ধ হৈ ভীমসেনে যি মহাশ্ৰম সহিবলগীয়া হৈছিল, সেয়া সঁচাকৈ মোৰেই পুৰুষাৰ্থৰ ফল।

सूदकर्मणिin the work of a cook (cooking-duty)
सूदकर्मणि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसूदकर्मन्
FormNeuter, Locative, Singular
विश्रान्तम्wearied; exhausted
विश्रान्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविश्रान्त
FormMasculine, Accusative, Singular
विराटस्यof Virāṭa
विराटस्य:
TypeNoun
Rootविराट
FormMasculine, Genitive, Singular
महानसेin the kitchen
महानसे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहानस
FormNeuter, Locative, Singular
भीमसेनेनby Bhīmasena
भीमसेनेन:
Karana
TypeNoun
Rootभीमसेन
FormMasculine, Instrumental, Singular
कौन्तेयO son of Kuntī
कौन्तेय:
TypeNoun
Rootकौन्तेय
FormMasculine, Vocative, Singular
यत्which; whatever
यत्:
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
तुbut; indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
तत्that
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
ममmy; of me
मम:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular, First
पौरुषम्manly effort; prowess
पौरुषम्:
TypeNoun
Rootपौरुष
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhīmasena
V
Virāṭa
K
Kaunteya (son of Kuntī)
V
Virāṭa’s royal kitchen (mahānasa)