Adhyāya 152: Kaurava-sainyavibhāgaḥ
Division and Standardization of the Kaurava Host
विविधायुधपूर्णानि पताकाध्वजवन्ति च । समाश्ष तेषां पन्थान: क्रियन्तां नगराद् बहि:
vaśiṣṭha uvāca |
vividhāyudhapūrṇāni patākādhvajavanti ca |
samāśṣ teṣāṃ panthānaḥ kriyantāṃ nagarād bahiḥ ||
বৈশম্পায়ন ক’লে—সেই শিবিৰবোৰ নানাবিধ অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰে পৰিপূৰ্ণ আৰু পতাকা-ধ্বজাৰে শোভিত কৰি ৰাখা হওক। লগতে নগৰৰ বাহিৰৰ পৰা শিবিৰলৈ যাবলৈ বহু সোজা আৰু সমতল পথ নিৰ্মাণ কৰা হওক।
वैशम्पायन उवाच
The verse highlights practical dharma of governance in wartime: preparedness, clear organization, and orderly access routes. Ethical conduct in conflict includes minimizing chaos and ensuring disciplined arrangements rather than reckless violence.
In the Udyoga Parva’s war-preparation context, instructions are being given for setting up military camps—stocking them with arms, marking them with banners/standards, and constructing straight, level roads from outside the city to facilitate movement and coordination.