Shloka 26
धृतराष्ट्रस्य वंशोपदेशः
Dhṛtarāṣṭra’s Dynastic Counsel on Legitimate Rule
शाधीदं राज्यमद्याशु पाण्डवैरभिरक्षितम् । अथवा जिसकी बुद्धि सदा छल-कपटमें ही लगी रहती है उस परम दुर्बुद्धि धृतराष्ट्रपुत्र दुर्योधनको शीघ्र ही बाँधकर पाण्डवोंद्वारा सुरक्षित इस राज्यका शासन कीजिये ।।
śādhīdaṃ rājyam adyāśu pāṇḍavair abhirakṣitam | athavā yasya buddhis sadā chala-kapaṭeṣu eva lagnaiva tiṣṭhati taṃ paramadurbuddhiṃ dhṛtarāṣṭraputraṃ duryodhanaṃ śīghraṃ baddhvā pāṇḍavaiḥ surakṣite 'smin rāṣṭre śāsanaṃ kuru || prasīda rājaśārdūla vināśo dṛśyate mahān | nṛpaśreṣṭha prasanna bhava—pāṇḍavānāṃ kauravāṇāṃ cāmitatejasāṃ ca rājñāṃ mahān vināśo dṛśyate || iti uktvā dīnacitto viduraḥ tūṣṇīṃ babhūva, viśeṣacintāmagnaḥ san tadā punaḥ punaḥ dīrghāṇi niḥśvāsān mumoca |
বিদুৰে ৰজাক ক’লে—“আজিয়েই শীঘ্ৰ এই ৰাজ্য শাসন কৰক, যি পাণ্ডৱসকলৰ ৰক্ষাত সুৰক্ষিত; অথবা ধৃতৰাষ্ট্ৰপুত্ৰ দুৰ্যোধনৰ বুদ্ধি যদি সদায় ছল-কপটতেই আবদ্ধ থাকে, তেন্তে সেই পৰম দুৰ্বুদ্ধিক তৎক্ষণাৎ বেঁধি পাণ্ডৱসকলৰ অভিভাৱকত্বত এই ৰাজ্য চলাওক। হে ৰাজশাৰ্দূল, প্ৰসন্ন হওক—মহাবিনাশ দৃষ্টিগোচৰ হৈছে। হে নৃপশ্ৰেষ্ঠ, শান্ত হওক; পাণ্ডৱ, কৌৰৱ আৰু অমিততেজস্বী ৰজাসকলৰ মহাধ্বংস চকুৰ আগতে উঠি আহিছে।” এইদৰে কৈ দীনচিত্ত বিদুৰ নীৰৱ হ’ল আৰু গভীৰ চিন্তাত নিমগ্ন হৈ বাৰে বাৰে দীঘল নিশ্বাস এৰিবলৈ ধৰিলে।
विदुर उवाच
Educational Q&A
Vidura teaches that a ruler must act decisively for dharma and public safety: reject deceit-driven policy, restrain an unrighteous instigator if necessary, and prevent collective ruin by choosing reconciliation and just governance.
In the tense pre-war negotiations, Vidura warns Dhritarashtra that catastrophe is imminent. He proposes immediate governance aligned with the Pandavas’ protection, or the restraint of Duryodhana whose mind is fixed on fraud; after foretelling massive destruction, Vidura falls silent in grief and anxiety.