उद्योगपर्व — अध्याय १४० (कृष्णेन कर्णं प्रति पाण्डवबल-वैशिष्ट्यप्रदर्शनम्) / Udyoga Parva, Chapter 140
Krishna’s appraisal of Pandava advantage and war portents
यदब्रुवमहं कृष्ण कटुकानि सम पाण्डवान् | प्रियार्थ धार्तराष्ट्रस्य तेन तप्ये हुकर्मणा,श्रीकृष्ण! मैंने जो धृतराष्ट्रपुत्र दुर्योधनका प्रिय करनेके लिये पाण्डवोंको बहुत-से कटुवचन सुनाये हैं, उस अयोग्य कर्मके कारण आज मुझे बड़ा पश्चात्ताप हो रहा है
yad abruvam ahaṁ kṛṣṇa kaṭukāni sama-pāṇḍavān | priyārthaṁ dhārtarāṣṭrasya tena tapye hy akarmaṇā ||
কৰ্ণ ক’লে—হে কৃষ্ণ! ধৃতৰাষ্ট্ৰপুত্ৰ দুর্যোধনক সন্তুষ্ট কৰিবলৈ মই পাণ্ডৱসকলৰ প্ৰতি যি কটু বাক্য কৈছিলোঁ, সেই অযোগ্য কৰ্মৰ বাবে আজি মই অন্তৰত দগ্ধ হৈ আছোঁ।
कर्ण उवाच
The verse highlights ethical responsibility in speech: words spoken to please power or allies can become a moral burden. Karna recognizes that gratifying Duryodhana through harsh speech against the Pandavas was an unworthy action, and he experiences the inner consequence—remorse.
In the Udyoga Parva’s pre-war negotiations and reflections, Karna addresses Krishna and confesses regret for earlier bitter words he spoke against the Pandavas to win Duryodhana’s favor, indicating a moment of self-judgment amid the approaching conflict.