Shloka 10
Adhyāya 128 — Proposal to Restrain Keśava; Sātyaki’s Warning and Vidura–Dhṛtarāṣṭra Counsel
वैशम्पायनजी कहते हैं-जनमेजय! पतिका यह वचन सुनकर यशस्विनी राजपुत्री गान्धारी महान् कल्याणका अनुसंधान करती हुई इस प्रकार बोली ।। गान्धायुवाच आनायय सुत॒ क्षिप्रं राज्यकामुकमातुरम् । न हि राज्यमशिष्टेन शकक््यं धर्मार्थलोपिना
Vaiśampāyana uvāca—Janamejaya! patikā idaṃ vacanaṃ śrutvā yaśasvinī rājaputrī Gāndhārī mahān kalyāṇasya anusandhānaṃ kurvatī evam uvāca. Gāndhāry uvāca—ānaya sutaṃ kṣipraṃ rājyakāmukam āturam; na hi rājyam aśiṣṭena śakyaṃ dharmārthalopinā.
বৈশম্পায়নে ক’লে—হে জনমেজয়! স্বামীৰ বচন শুনি যশস্বিনী ৰাজকন্যা গান্ধাৰী, মহৎ শ্ৰেয়ৰ অনুসন্ধান কৰি, এইদৰে ক’লে। গান্ধাৰীয়ে ক’লে—ৰাজ্যকামনাত জ্বৰগ্ৰস্ত মোৰ পুত্ৰক শীঘ্ৰে ইয়ালৈ আন। অশিষ্ট আৰু ধৰ্ম-অৰ্থ বিনাশকাৰীয়ে ৰাজ্য ধাৰণ কৰিব নোৱাৰে।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Political power (rājya) is not sustainable without discipline and ethical cultivation (śiṣṭācāra). A ruler driven by craving for power and who undermines dharma and artha cannot truly maintain sovereignty; legitimacy depends on self-control and protection of moral and social order.
After hearing her husband’s words, Gāndhārī—seeking the greater good—orders that her son be brought immediately. She characterizes him as agitated and power-hungry and warns that kingship cannot be secured by an undisciplined person who causes the decline of dharma and prosperity.