Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

Udyoga-parva Adhyāya 123 — Bhīṣma–Droṇa–Vidura Upadeśa to Duryodhana

Keśava-vākya aftermath

अनुनेतुं महाबाहो यतस्व पुरुषोत्तम । “तात जनार्दन! मैं अपने वशमें नहीं हूँ। जो कुछ किया जा रहा है, वह मुझे प्रिय नहीं है। किंतु क्या कहाँ? मेरे दुरात्मा पुत्र मेरी बात नहीं मानेंगे। प्रिय श्रीकृष्ण! महाबाहु पुरुषोत्तम! शास्त्रकी आज्ञाका उल्लंघन करनेवाले मेरे इस मूर्ख पुत्र दुर्योधनको आप ही समझा-बुझाकर राहपर लानेका प्रयत्न कीजिये,इन्द्रियै: प्राकृतो लोभाद्‌ धर्म विप्रजहाति यः । कामार्थावनुपायेन लिप्समानो विनश्यति

anu netuṁ mahābāho yatasva puruṣottama | indriyaiḥ prākṛto lobhād dharmaṁ viprajahāti yaḥ | kāmārthāv anupāyena lipsamāno vinaśyati ||

হে মহাবাহু পুৰুষোত্তম! তাক বুজাই সৎপথলৈ আনিবলৈ চেষ্টা কৰা। কিয়নো যি মানুহ ইন্দ্ৰিয়ৰ বশত পৰি নীচ লোভত ধৰ্ম ত্যাগ কৰে, সি অনুচিত উপায়ে কাম আৰু অৰ্থ লাভৰ লালসাত পৰি শেষত বিনষ্ট হয়।

इन्द्रियैःby the senses
इन्द्रियैः:
Karana
TypeNoun
Rootइन्द्रिय
FormNeuter, Instrumental, Plural
प्राकृतःordinary, unrefined
प्राकृतः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्राकृत
FormMasculine, Nominative, Singular
लोभात्from greed
लोभात्:
Apadana
TypeNoun
Rootलोभ
FormMasculine, Ablative, Singular
धर्मम्dharma, righteousness
धर्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Accusative, Singular
विप्रजहातिabandons completely
विप्रजहाति:
TypeVerb
Rootवि+प्र+हा
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
कामार्थौdesire and wealth (pleasure and profit)
कामार्थौ:
Karma
TypeNoun
Rootकामार्थ
FormMasculine, Accusative, Dual
अनुपायेनby improper means, without a proper method
अनुपायेन:
Karana
TypeNoun
Rootअनुपाय
FormMasculine, Instrumental, Singular
लिप्समानःdesiring to obtain
लिप्समानः:
Karta
TypeVerb
Rootलिप्समान
FormPresent active participle, Masculine, Nominative, Singular, लिप्स् (desiderative of √लभ्)
विनश्यतिperishes
विनश्यति:
TypeVerb
Rootवि+नश्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
Puruṣottama (Śrī Kṛṣṇa)