Shloka 9
Gālava’s Eastern Ascent with Garuḍa; Counsel on Kāla and Upāya (उद्योगपर्व, अध्याय ११०)
प्रतिगृह्य ददौ लोके मानुषे ब्रह्म॒वित्तम । उत्तर दिशामें ही चन्द्रमाका द्विजराजके पदपर अभिषेक हुआ था। वेदवेत्ताओंमें श्रेष्ठ गालव! यहीं आकाशसे गिरती हुई गंगाको महादेवजीने अपने मस्तकपर धारण किया और उन्हें मनुष्यलोकमें छोड़ दिया ।। अत्र देव्या तपस्तप्तं महेश्वरपरीप्सया
pratigṛhya dadau loke mānuṣe brahmavittama | uttaradiśi hi candramāka dvijarājasya padapare abhiṣeko 'bhavat | vedavettṝṇāṃ śreṣṭha gālava! ihaivākāśāt patantīṃ gaṅgāṃ mahādevo 'pi śirasi dhṛtvā manuṣyaloke mumoca || atra devyā tapas taptaṃ maheśvaraparīpsayā |
সেয়া গ্ৰহণ কৰি, হে ব্ৰহ্মবিদ্যাৰ শ্ৰেষ্ঠ জ্ঞাতা, তেওঁ মানুহলোকত দান কৰিলে। উত্তৰ দিশতেই দ্বিজরাজ চন্দ্ৰৰ নিজ পদত অভিষেক হৈছিল। হে বেদজ্ঞসকলৰ অগ্ৰগণ্য গালৱ! ইয়াতেই মহাদেৱে আকাশৰ পৰা পতিত গঙ্গাক নিজৰ শিৰত ধৰি, পাছত মানুহলোকলৈ প্ৰবাহিত কৰিলে। ইয়াতেই দেৱীয়ে মহেশ্বৰপ্ৰাপ্তিৰ কামনাৰে তপস্যা কৰিছিল।
युपर्ण उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how sacred order is established through rightful consecration and through tapas (austerity) directed toward a higher ideal; divine power is portrayed as disciplined and beneficent—Śiva restrains Gaṅgā’s overwhelming descent and releases her for the welfare of the human world.
Yūparṇa points out a sacred locale and recalls events associated with it: the Moon’s consecration to his rank in the northern quarter, Śiva receiving the sky-falling Gaṅgā on his head and letting her flow into the human realm, and the Goddess performing austerities there to attain Śiva.