Shloka 29
राष्ट्रगुप्ति-संग्रहः
Protection of the Realm and Principles of Revenue & Local Administration
वह लोगोंसे कहे--'सज्जनो! अपने देशपर यह बहुत बड़ी आपत्ति आ पहुँची है। शत्रुदलके आक्रमणका महान् भय उपस्थित है। जैसे बाँसमें फलका लगना बाँसके विनाशका ही कारण होता है, उसी प्रकार मेरे शत्रु बहुत-से लुटेरोंको साथ लेकर अपने ही विनाशके लिये उठकर मेरे इस राष्ट्रको सताना चाहते हैं ।।
bhīṣma uvāca | asyām āpadi ghorāyāṃ samprāpte dāruṇe bhaye | paritrāṇāya bhavataḥ prārthayiṣye dhanāni vaḥ ||
ভীষ্মে ক’লে— “এই ঘোৰ আপদ আহি পৰিছে, ভয়ংকৰ ভয় উঠিছে; সেয়ে মই তোমালোকৰ ওচৰত ধন প্ৰাৰ্থনা কৰিছোঁ—মোৰ ভোগৰ বাবে নহয়, তোমালোক সকলোৰে ৰক্ষাৰ বাবে। এনে সংকটত সামূহিক প্ৰতিৰক্ষাৰ বাবে সম্পদ সংগ্ৰহ কৰাটো ধৰ্মকৰ্তব্য; কিয়নো প্ৰজাৰ সুৰক্ষা আৰু ৰাজ্যৰ সংৰক্ষণ সময়মতে একেলগে আগবঢ়োৱা সহায়ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
In a grave public emergency, seeking resources from the community for their protection is presented as a legitimate and duty-bound act of kingship (rājadharma), provided the aim is collective safety rather than personal gain.
Bhishma describes a moment of severe danger and states that he will request wealth from the people as a protective measure—funds to organize defense and safeguard the realm during a threatening crisis.