Shloka 29
दुर्ग-निवेश-राजधर्मः | Fortified Capital and the King’s Residential Polity
Rājadharma
कैसी भी आपत्तिका समय क्यों न हो? राजाको तो तपस्वीपर विश्वास करना ही चाहिये; क्योंकि चोर और डाकू भी तपस्वी महात्माओंपर विश्वास करते हैं ।।
bhīṣma uvāca | tasmīn nidhīn ādadhīta prajñāṃ paryādadīta ca | na cāpy abhīkṣṇaṃ seveta bhṛśaṃ vā pratipūjayet |
সেয়ে, ৰজাই সেই তপস্বীৰ ওচৰত নিজৰ গোপন ধন-নিধি সঁপিব লাগে আৰু তেওঁৰ পৰা পৰামৰ্শও ল’ব লাগে। কিন্তু তেওঁ যেন বাৰে বাৰে তেওঁৰ ওচৰলৈ যাতায়াত নকৰে, নতুবা অতিশয় সন্মান নেদেখুৱায়; সেবা আৰু শ্ৰদ্ধা গোপনে কৰিব, যাতে লোকসমাজত ই প্ৰকাশ নাপায়।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler should rely on the wisdom and integrity of genuine ascetics for safeguarding wealth and receiving counsel, but must avoid conspicuous closeness or excessive public honor, which can create political suspicion, invite manipulation, or compromise both royal security and the ascetic’s independence.
In the Shanti Parva’s instruction on rajadharma, Bhishma advises the king on how to relate to a tapasvī: entrust valuables and seek guidance, yet keep the relationship measured and discreet—service and respect should be real but not ostentatious.