Shloka 1
अग्राह्य-ज्ञातिसंबन्धमण्डल-विवेचनम् / Managing Unreadable Kinship Networks: Vāsudeva–Nārada on Cohesion
युधिष्ठिरने पूछा-पितामह! यदि सजातीय बन्धुओं और सगे-सम्बन्धियोंके समुदायको पारस्परिक स्पर्धाके कारण वशमें करना असम्भव हो जाय, कुट॒म्बीजनोंमें ही यदि दो दल हों तो एकका आदर करनेसे दूसरा दल रुष्ट हो ही जाता है। ऐसी परिस्थितिके कारण यदि मित्र भी शत्रु बन जाय, तब उन सबके चित्तको किस प्रकार वशमें किया जा सकता है?
Yudhiṣṭhira uvāca—Pitāmaha! yadi sajātīya-bandhūnāṃ sage-sambandhināṃ ca samūhaḥ paraspara-spardhā-kāraṇāt vaśīkartuṃ na śakyaḥ syāt; kuṭumbijaneṣu eva yadi dvau dalau syātām, ekasya ādaraṇena dvitīya-dalaḥ ruṣyati eva. etādṛśyāḥ paristhiteḥ kāraṇāt yadi mitrāṇi api śatravaḥ bhaveyuḥ, tadā teṣāṃ sarveṣāṃ cittāni kathaṃ vaśīkartuṃ śakyāni?
যুধিষ্ঠিৰে সুধিলে—পিতামহ! যদি পাৰস্পৰিক প্ৰতিযোগিতাৰ কাৰণে নিজৰ জাতিভাই আৰু নিকট আত্মীয়-স্বজনৰ সমাজক বশত আনাটো অসম্ভৱ হৈ পৰে—যদি একেটা পৰিয়ালতেই দুটা পক্ষ থাকে, তেন্তে এটা পক্ষক সন্মান দিলে আনটো পক্ষ অৱশ্যম্ভাৱীভাৱে ৰুষ্ট হয়। এনে অৱস্থাত যদি মিত্ৰসকলেও শত্রু হৈ উঠে, তেন্তে তেওঁলোক সকলোৰে মন কেনেকৈ বশত আনিব পাৰি?
युधिछ्िर उवाच