Shloka 15
Kṣātra-dharma as the Public Foundation of Dharma (क्षात्रधर्म-प्रशंसा)
कृतकृत्यो वयो5तीतो राज्ञ: कृतपरिश्रम: । वैश्यो गच्छेदनुज्ञातो नृपेणाश्रमसंश्रयम्
kṛtakṛtyo vayotīto rājñaḥ kṛtaparishramaḥ | vaiśyo gacched anu-jñāto nṛpeṇāśramasaṃśrayam ||
ভীষ্মে ক’লে—যেতিয়া বৈশ্যই নিজৰ বৰ্ণধৰ্ম পৰিশ্ৰমপূৰ্বক পালন কৰি কৃতকৃত্য হয়, বয়স অতিক্ৰান্ত হয় আৰু নিজৰ অৱস্থান অনুসাৰে প্ৰয়োজনীয় পৰিশ্ৰম সম্পন্ন কৰে, তেতিয়া সি ৰজাৰ অনুমতি লৈ গৃহকাৰ্যৰ পৰা নিবৃত্ত হৈ আশ্ৰমৰ আশ্ৰয় গ্ৰহণ কৰক—বানপ্ৰস্থৰ জীৱনবৃত্তি অৱলম্বন কৰি।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
After properly completing one’s prescribed social duties (varṇa-dharma) and reaching old age, one should transition toward a disciplined, renunciatory life (āśrama), doing so in an orderly way that respects social governance—here, by seeking the king’s permission.
In Bhishma’s instruction on dharma in the Śānti Parva, he outlines a normative life-course for a Vaiśya: having fulfilled household and occupational responsibilities, the person may withdraw from active worldly engagement and take up an āśrama-oriented life, with royal authorization.