Shloka 8
Brāhmaṇa-Dharma, Āśrama Eligibility, and the Primacy of Rāja-Dharma (Śānti Parva 63)
जो ब्राह्मण यज्ञ करना-कराना
yo brāhmaṇaḥ yajñaṃ karoti kārayati, vidyāṃ paṭhati pāṭhayati, dānaṃ gṛhṇāti dadāti—imeṣu ṣaṭsu karmasu eva pravṛttaḥ san, caturṣu āśrameṣu sthitaḥ sarveṣāṃ dharmāṇāṃ pālanaṃ karoti; dharmamaya-kavacena saṃrakṣitaḥ, manaḥ vaśīkṛtya vartate; yasya manasi kācanāpi kāmanā na vidyate; yaḥ bahiḥ-antaḥ-śuddhaḥ, tapasvī, udāraś ca—sa avināśān lokān prāpnoti. yo yasmin kurute karma yādṛśaṃ yena yatra ca, tādṛśaṃ tādṛśenaiva sa guṇaṃ pratipadyate.
যি ব্ৰাহ্মণ যজ্ঞ কৰা-কৰোৱা, বিদ্যা অধ্যয়ন-অধ্যাপন আৰু দান গ্ৰহণ-দান—এই ছয় কৰ্মতেই নিবিষ্ট থাকে; চাৰিও আশ্ৰমৰ সম্পূৰ্ণ ধৰ্মসমূহ যথাযথ পালন কৰে; ধৰ্মৰূপ কবচে আৱৃত, সংযত আৰু মনোজয়ী হয়; যাৰ মনত কামনা নাই, যি বাহিৰে-অন্তৰে শুদ্ধ, তপস্যাত পৰায়ণ আৰু দানশীল—সেইজন অক্ষয়, অবিনাশী লোকসমূহ লাভ কৰে। আৰু মানুহে যি অৱস্থাত, যি দেশ-কালত, যি উদ্দেশ্যে যেনে কৰ্ম কৰে, সি সেই গুণ অনুসাৰেই তেনে ফল পায়।
युधिषछ्िर उवाच
Educational Q&A
A life grounded in dharma—expressed through disciplined duties, purity, generosity, and mastery of the mind—leads to enduring spiritual attainment; and actions yield results that correspond to their quality, intention, and context.
In the Śānti Parva’s instruction-setting, Yudhiṣṭhira articulates (as a question/statement within the dialogue) the marks of an ideal brāhmaṇa and then generalizes the principle of karmic correspondence: the fruit of an act matches the nature of the act and the agent’s disposition.