Shloka 22
अध्याय ५७ — राज्ञः नित्यप्रयत्नः, रक्षा-प्रधानता, तथा त्याग-नीतिः
Chapter 57: Constant Royal Vigilance, Primacy of Protection, and Principles of Dismissal
स्वयं प्रहर्ता दाता च वश्यात्मा रम्यसाधन: । काले दाता च भोक्ता च शुद्धाचारस्तथैव च,स्वयं दुष्टोपर प्रहार करे, दानशील बने, मनको वशमें रखे, सुरम्य साधनसे युक्त रहे, समय-समयपर धनका दान और उपभोग भी करे तथा निरन्तर शुद्ध एवं सदाचारी बना रहे
svayaṁ prahartā dātā ca vaśyātmā ramya-sādhanaḥ | kāle dātā ca bhoktā ca śuddhācāras tathaiva ca ||
ভীষ্মে ক’লে—মানুহে স্বাৱলম্বী হৈ দৃঢ় সিদ্ধান্তে কৰ্ম কৰিবলৈ সক্ষম হ’ব লাগে, আৰু দানশীলো হ’ব লাগে। মনক সংযত ৰাখি, উত্তম আৰু মনোৰম জীৱিকাৰ উপায়েৰে সমৃদ্ধ থাকিব লাগে। উপযুক্ত সময়ত দানও কৰিব, ভোগও কৰিব, আৰু সদায় শুচি আচৰণ আৰু সদাচাৰত স্থিৰ থাকিব লাগে।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches a balanced dharmic character: be capable of firm action, practice generosity, master the mind, use resources in a fitting way, give and enjoy at the proper time, and maintain purity and integrity of conduct.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma after the war. Here he lists virtues and practical disciplines expected of an ideal person (especially a ruler/householder): decisiveness, charity, self-mastery, timely giving and enjoyment, and unwavering good conduct.