Previous Verse
Next Verse

Shloka 89

Rāma–Jāmadagnya-janma-kāraṇa and Kṣatra-kṣaya

Paraśurāma’s origins and the depletion/restoration of kṣatriya lineages

वैशम्पायन उवाच एवं ब्रुवंस्तं च यदुप्रवीरो युधिष्ठिरं धर्मभृतां वरिष्ठम्‌ । रथेन तेनाशु ययौ महात्मा दिश: प्रकाशन्‌ भगवानिवार्क:,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन्‌! धर्मात्माओंमें श्रेष्ठ युधिष्ठिससे इस प्रकार वार्तालाप करते हुए यदुकुल-तिलक महात्मा श्रीकृष्ण उस रथके द्वारा भगवान्‌ सूर्यके समान सम्पूर्ण दिशाओंमें प्रकाश फैलाते हुए शीघ्रतापूर्वक आगे बढ़ते चले गये

vaiśampāyana uvāca evaṃ bruvaṃstaṃ ca yadupravīro yudhiṣṭhiraṃ dharmabhṛtāṃ variṣṭham | rathena tenāśu yayau mahātmā diśaḥ prakāśan bhagavān ivārkaḥ ||

বৈশম্পায়নে ক’লে—ৰাজন! ধৰ্মধাৰীৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ যুধিষ্ঠিৰৰ সৈতে এইদৰে কথা পাতি থাকোঁতে যদুকুল-শ্ৰেষ্ঠ মহাত্মা শ্ৰীকৃষ্ণ সেই ৰথেৰে দ্ৰুত আগবাঢ়ি গ’ল; ভগৱান সূৰ্যৰ দৰে তেওঁ সকলো দিশ আলোকিত কৰি গৈছিল।

वैशम्पायनःVaishampayana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
ब्रुवन्speaking
ब्रुवन्:
TypeVerb
Rootब्रू
FormPresent active participle, Masculine, Nominative, Singular
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
यदु-प्रवीरःthe foremost hero among the Yadus
यदु-प्रवीरः:
Karta
TypeNoun
Rootयदु-प्रवीर
FormMasculine, Nominative, Singular
युधिष्ठिरम्Yudhishthira
युधिष्ठिरम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Accusative, Singular
धर्म-भृताम्of the upholders of dharma
धर्म-भृताम्:
TypeNoun
Rootधर्म-भृत्
FormMasculine, Genitive, Plural
वरिष्ठम्the श्रेष्ठतम (best)
वरिष्ठम्:
TypeAdjective
Rootवरिष्ठ
FormMasculine, Accusative, Singular, Superlative
रथेनby/with the chariot
रथेन:
Karana
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Instrumental, Singular
तेनby that
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Instrumental, Singular
आशुquickly
आशु:
TypeIndeclinable
Rootआशु
ययौwent
ययौ:
TypeVerb
Rootया
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
महात्माthe great-souled one
महात्मा:
Karta
TypeNoun
Rootमहात्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
दिशःthe directions
दिशः:
Karma
TypeNoun
Rootदिश्
FormFeminine, Accusative, Plural
प्रकाशन्illuminating
प्रकाशन्:
TypeVerb
Rootप्र-काश्
FormPresent active participle, Masculine, Nominative, Singular
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta
TypeNoun
Rootभगवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
अर्कःthe sun
अर्कः:
TypeNoun
Rootअर्क
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
Y
Yudhiṣṭhira
K
Kṛṣṇa
Y
Yadu lineage
C
chariot
T
the Sun (Arka)
T
the directions (diśaḥ)