Shloka 50
Prāyaścitta and Contextual Non-Culpability (प्रायश्चित्त-निमित्त-अदोषवाद)
अथवा ते घृणा काचित् प्रायश्षित्तं चरिष्यसि । मा त्वेवानार्यजुष्टेन मन्युना निधनं गम:
athavā te ghṛṇā kācit prāyaścittaṁ cariṣyasi | mā tv evānāryajuṣṭena manyunā nidhanaṁ gamaḥ ||
অথবা অতীত ঘটনাৰ বাবে তোমাৰ মনত যদি কোনো ঘৃণা বা অনুতাপ থাকে, তেন্তে তাৰ বাবে প্ৰায়শ্চিত্ত কৰা; কিন্তু অনাৰ্যসকলে আশ্ৰয় কৰা শোক বা ক্ৰোধৰ বশত পৰি আত্মবিনাশলৈ (আত্মহত্যালৈ) নাযাবা।
व्यास उवाच
Educational Q&A
If remorse or aversion arises from past deeds, it should be addressed through prāyaścitta (ethical expiation and reform), not through self-destruction. Anger-driven despair is labeled 'anārya'—unworthy of a noble person—and must not govern one’s actions.
Vyāsa counsels a distressed listener who is burdened by memories of earlier events. He offers a dharmic remedy—expiation and inner correction—while explicitly warning against yielding to ignoble anger or grief that could lead to choosing death.