Shloka 14
Nāga–Nāgabhāryā Saṃvāda: Varṇa-Dharma, Gṛhastha-Discipline, and Mokṣa-Self-Inquiry
Mahābhārata 12.347
प्राप्ते चाह्निककाले तु मध्यदेशगते रवौ । दंष्टाविलग्नांस्त्रीनू पिण्डान् विधाय सहसा प्रभु:,जब सूर्य दिनके मध्य भागमें आ पहुँचे और तत्कालोचित्त नित्यकर्मका समय उपस्थित हुआ, तब भगवानने अपनी दाढ़ोंमें लगी हुई मिट्टीके सहसा तीन पिण्ड बनाये। नारद! फिर पृथ्वीपर कुश बिछाकर उन्होंने उन कुशोंपर ही वे पिण्ड रख दिये। इसके बाद अपने ही उद्देश्यसे उन पिण्डोंपर विधिपूर्वक पितृपूजनका कार्य सम्पन्न किया
prāpte cāhnikakāle tu madhyadeśagate ravau | daṃṣṭāvilagnāṃs trīn piṇḍān vidhāya sahasā prabhuḥ ||
নাৰদে ক’লে—মধ্যাহ্নৰ নিত্যকৰ্মৰ সময় উপস্থিত হ’ল আৰু সূৰ্য আকাশৰ মধ্যদেশত স্থিত হোৱাৰ সময়ত, প্ৰভুৱে নিজৰ দন্তত লেগি থকা মাটিৰ পৰা সহসা তিনিটা পিণ্ড গঢ়িলে। তাৰ পাছত ভূমিত কুশ বিছাই সেই কুশৰ ওপৰত পিণ্ডসমূহ স্থাপন কৰি, নিজৰ উদ্দেশ্যৰ বাবে বিধিপূৰ্বক পিতৃ-পূজনৰ কৰ্ম সম্পন্ন কৰিলে।
नारद उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharma as disciplined observance: even a supreme being performs timely daily rites and honors the ancestors, teaching that power does not exempt one from ethical and ritual responsibility.
At midday, the Lord quickly forms three piṇḍa offerings from earth stuck to His tusks, lays kuśa grass on the ground, places the piṇḍas upon it, and performs the prescribed pitṛ-pūjā (ancestor rite) for His intended purpose.