Shloka 78
Atithi-satkāra and the Consolation of Wise Counsel (अतिथिसत्कारः प्रज्ञानवचनस्य च पराश्वासनम्)
निराशी: कर्मसंयुक्त: सत्त्वतश्नाप्पकल्मष: । सात्त्वतज्ञानदृष्टोडहं सत्त्वतामिति सात्त्वत:ः
nirāśīḥ karmasaṁyuktaḥ sattvataś cāpy akalmaṣaḥ | sāttvata-jñāna-dṛṣṭo 'haṁ sattvatām iti sāttvataḥ ||
(dhanañjaya! ahaṁ pūrvaṁ kadācid api sattvāc cyuto na bhūtaḥ | sattvaṁ matta eva utpannam iti manyasva | mama tat purātanaṁ sattvam asmin avatāra-kāle 'pi vidyate | sattva-kāraṇād eva ahaṁ pāpa-rahitaḥ niṣkāma-karmaṇi pravṛtto bhavāmi | bhagavat-prāpta-puruṣāṇāṁ sāttvata-jñānena (pañcarātrādi-vaiṣṇava-tantraiḥ) mama svarūpa-bodho bhavati | etaiḥ kāraṇaiḥ lokā māṁ “sāttvata” iti vadanti |)
মই আকাংক্ষাহীন হৈ কৰ্মত যুক্ত থাকোঁ আৰু সত্ত্বৰ বলত পাপকলুষে মোক স্পৰ্শ নকৰে। সাত্ত্বত-জ্ঞানৰ দ্বাৰাই মোৰ স্বৰূপ বুজা যায়; সেয়ে মোক “সাত্ত্বত” বুলি কোৱা হয়। হে ধনঞ্জয়! মই কেতিয়াও সত্ত্বৰ পৰা চ্যুত হোৱা নাই। জানিবা, সত্ত্ব মোৰ পৰাই উদ্ভৱ; মোৰ সেই প্ৰাচীন শুদ্ধ সত্ত্ব এই অৱতাৰতেও বিদ্যমান। সত্ত্বৰ কাৰণেই মই নিষ্কাম কৰ্মত প্ৰবৃত্ত হৈও নিষ্পাপ থাকোঁ। ভগৱৎপ্ৰাপ্ত জনে পাঞ্চৰাত্ৰ আদি বৈষ্ণৱ তন্ত্ৰৰূপ সাত্ত্বত-জ্ঞানৰ দ্বাৰা মোৰ তত্ত্ব উপলব্ধি কৰে; এই কাৰণেই লোকসকলে মোক “সাত্ত্বত” বুলি কয়।
तामिन्द्र उवाच गच्छ नहुषस्त्वया वाच्योथ<पूर्वेण मामृषियुक्तेन यानेन त्वमधिरूढ
Educational Q&A
Purity (sattva) enables desireless action: one can remain actively engaged in karma while being free from craving and moral stain. The verse also links true understanding of the divine nature to sāttvata-jñāna—disciplined devotional knowledge—suggesting that ethical action and spiritual insight arise from the same inner clarity.
The speaker explains why he is called “Sāttvata”: he is inherently established in sattva, never deviates from it, and therefore acts without selfish desire and without sin. He further states that realized devotees comprehend his true form through Sāttvata-knowledge (associated with Vaiṣṇava traditions like the Pāñcarātra).