Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

Yajña-bhāga-vyavasthā and the Pravṛtti–Nivṛtti Framework (यज्ञभागव्यवस्था तथा प्रवृत्तिनिवृत्तिधर्मविवेचनम्)

मदगुभि: खग्जरीटैश्न विचित्रैर्जीवजीवकै:,उस पर्वतपर सब ओर अप्सराएँ विचर रही थीं। चारों ओर विविध प्राणियोंकी शान्तिमयी ध्वनिसे वहाँका सारा प्रान्त व्याप्त हो रहा था। सहस्रों किन्नर, भ्रमर, मदगु, विचित्र खंजरीट, चकोर, सैकड़ों मधुर वाणीसे सुशोभित विचित्र वर्णवाले मयूर, राजहंसोंके समुदाय तथा काले कोकिल वहाँ अपनी शान्त मधुर ध्वनि फैला रहे थे

bhīṣma uvāca | madagubhiḥ khañjarīṭaiś ca vicitrair jīvajīvakaiḥ | tasmin parvate sarvata apsaraso vicaranti sma | nānāprāṇiśāntadhvaninā tatra sarvaḥ pradeśo vyāptaḥ | sahasrāṇi kinnarāḥ bhramarā madagavaḥ vicitrāḥ khañjarīṭāś cakoraś ca | śatāni madhuravāṇyā suśobhitā vicitravarṇā mayūrāḥ | rājahaṃsasamūhāḥ kālāḥ kokilāś ca tatra śāntāṃ madhurāṃ dhvaniṃ vitanvanti sma ||

ভীষ্মে ক’লে—সেই পৰ্বতত চাৰিওফালে অপ্সৰাসকল বিচৰণ কৰি আছিল। নানাবিধ জীৱৰ শান্ত, মধুৰ ধ্বনিয়ে সমগ্ৰ অঞ্চল ভৰি পৰিছিল। তাত সহস্ৰ সহস্ৰ কিন্নৰ, ভ্ৰমৰ, মদগু-পক্ষী, বিচিত্ৰ খঞ্জৰীট, চকোৰ; মধুৰ স্বৰে শোভিত নানা বৰ্ণৰ শত শত ময়ূৰ; ৰাজহংসৰ দল আৰু কৃষ্ণ কোকিল—সকলোৱে শান্ত, মনোহৰ সুৰ বিস্তাৰ কৰিছিল।

मदगुभिःby/with madgu-birds
मदगुभिः:
Karana
TypeNoun
Rootमदगु
FormMasculine, Instrumental, Plural
खञ्जरीटैःby/with wagtails (khajjarīta birds)
खञ्जरीटैः:
Karana
TypeNoun
Rootखञ्जरीट
FormMasculine, Instrumental, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
विचित्रैःvariegated, diverse
विचित्रैः:
Karana
TypeAdjective
Rootविचित्र
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
जीवजीवकैःby/with jīvajīvaka-birds
जीवजीवकैः:
Karana
TypeNoun
Rootजीवजीवक
FormMasculine, Instrumental, Plural

भीष्म उवाच

B
Bhishma
M
mountain
A
apsarases
K
kinnaras
B
bees (bhramara)
M
madagu-birds
K
khañjarīṭa (wagtails)
C
cakora (partridges)
P
peacocks (mayūra)
R
royal swans (rājahaṃsa)
C
cuckoos (kokila)