Shloka 6
शुकस्य योगसिद्धिः (Śuka’s Yogic Attainment and Ascent)
एवमुक्त: स वैदेहं प्रत्युवाचापरोक्षवित् । निवृत्तिर्न तयोरस्ति नानिवृत्ति: कथठ्चन
evam uktaḥ sa vaidehaṁ pratyuvāca aparokṣavit | nivṛttir na tayor asti nānivṛttiḥ kathaṁcana ||
এনেদৰে কোৱা হ’লে অপৰোক্ষ জ্ঞানসম্পন্ন মহর্ষি পঞ্চশিখে বিদেহৰাজক উত্তৰ দিলে—“জৰা আৰু মৃত্যুৰ সম্পূৰ্ণ নিবৃত্তি নাই; কিন্তু কোনোভাবেই নিবৃত্তি অসম্ভৱ—এয়াও নহয়। ধন-ঐশ্বৰ্যৰে সিহঁত টল নাযায়; কিন্তু জ্ঞানে পুনর্জন্মৰ চক্ৰেই নিবৃত্ত হয়—তেতিয়া জৰা-মৃত্যুৰ কথা কি!”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Worldly means cannot abolish old age and death, but liberating knowledge can end rebirth (saṁsāra); with the end of rebirth, the problem of recurring old age and death is transcended.
Bhishma reports a teaching episode: when the king of Videha questions him, the sage Pañcaśikha—described as a knower of direct realization—answers by distinguishing between ordinary, worldly attempts to avoid aging and death and the deeper spiritual solution of knowledge leading to liberation.