Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

Jarā-Mṛtyu-anatikrama: Janaka–Pañcaśikha-saṃvāda

Aging and Death Cannot Be Overstepped

तदा विशुद्धों भवति प्रकृते: परिवर्जनात्‌ । अन्यो5हमन्येयमिति यदा बुध्यति बुद्धिमान्‌,इस तरह ज्ञानवान्‌ पुरुष जब यह जान लेता है कि मैं अन्य हूँ और यह प्रकृति मुझसे भिन्न है, तब वह प्रकृतिसे रहित हो जानेसे अपने शुद्ध स्वरूपमें स्थित होता है

tadā viśuddho bhavati prakṛteḥ parivarjanāt | anyo 'ham anyeyam iti yadā budhyati buddhimān |

তেতিয়া প্ৰকৃতিৰ সৈতে তাদাত্ম্য ত্যাগ কৰাৰ বাবে সি বিশুদ্ধ হয়। বুদ্ধিমান পুৰুষ যেতিয়া যথাৰ্থ বুজে—“মই অন্য; এই প্ৰকৃতি মোৰ পৰা ভিন্ন”—তেতিয়া সি প্ৰকৃতিৰ মিশ্ৰণৰ পৰা মুক্ত হৈ নিজৰ শুদ্ধ স্বৰূপত স্থিত হয়।

तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
विशुद्धःpure
विशुद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootविशुद्ध
FormMasculine, Nominative, Singular
भवतिbecomes
भवति:
TypeVerb
Rootभू
FormPresent (Lat), Third, Singular, Parasmaipada
प्रकृतेःfrom prakriti (nature)
प्रकृतेः:
Apadana
TypeNoun
Rootप्रकृति
FormFeminine, Ablative, Singular
परिवर्जनात्by/through renunciation (avoidance)
परिवर्जनात्:
Karana
TypeNoun
Rootपरिवर्जन
FormNeuter, Ablative, Singular
अन्यःother, distinct
अन्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootअन्य
FormMasculine, Nominative, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअहम्
FormMasculine, Nominative, Singular
अन्याother, distinct
अन्या:
Karta
TypeAdjective
Rootअन्य
FormFeminine, Nominative, Singular
इयम्this (she/this one)
इयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormFeminine, Nominative, Singular
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
यदाwhen
यदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयदा
बुध्यतिunderstands, realizes
बुध्यति:
TypeVerb
Rootबुध्
FormPresent (Lat), Third, Singular, Atmanepada
बुद्धिमान्intelligent, wise
बुद्धिमान्:
Karta
TypeAdjective
Rootबुद्धिमत्
FormMasculine, Nominative, Singular

वसिष्ठ उवाच

V
Vasiṣṭha
P
Prakṛti